Ünlü söz
“Vatandaşlarımızın sağduyusu sayesinde monarşiden cumhuriyetçiliğe güvenle ve istikrarlı bir biçimde geçtik; aynı etken sayesinde geriye düşmekten de ancak böyle korunabiliriz.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
İngilizce aslı
It was by the sober sense of our citizens that we were safely and steadily conducted from monarchy to republicanism, and it is by the same agency alone we can be kept from falling back.
Ne anlatıyor?
Jefferson bu sözünde halkın sağduyusunu, cumhuriyet yönetiminin hem kurucusu hem de koruyucusu olarak öne çıkarır. Ona göre Amerikan Devrimi'nin monarşiden cumhuriyete geçişi bir tesadüf ya da yalnızca önderlerin eseri değildi; bunu mümkün kılan şey, sıradan vatandaşların ortak akıl ve sağduyuyla hareket etmesiydi. Aynı sağduyu olmadan, kazanılmış cumhuriyetçi ilkelerin yeniden tek kişi yönetimine kayabileceği uyarısında bulunur.
Sözün ikinci yarısı bir tür erken uyarı niteliği taşır. Jefferson, siyasal kazanımların kalıcılığının kurumlardan çok yurttaşların uyanıklığına ve muhakeme yeteneğine bağlı olduğunu düşünür. Buradaki "geriye düşmek" ifadesi, cumhuriyetten monarşiye ya da otoriter bir yönetime savrulmayı anlatır.
Günümüz okuru için bu söz, demokrasilerin yalnızca seçimle değil, halkın eleştirel düşünce kapasitesiyle ayakta kaldığını hatırlatır. Kurumların ve anayasaların yetmediği, yurttaşların ortak sağduyusunun devreye girmesi gerektiği düşüncesi, modern demokrasi tartışmalarında hâlâ güncelliğini koruyan bir ilkedir.
Hangi bağlamda söylendi?
Jefferson bu sözü 1797 yılında Arthur Campbell'a yazdığı mektupta dile getirmiştir. Bu dönem, Amerikan Devrimi'nin ardından genç cumhuriyetin yönünü aradığı, Federalistler ile Cumhuriyetçiler arasında yoğun siyasal çekişmelerin yaşandığı yıllardır. Jefferson'un vurgusu, halkın sağduyusunun cumhuriyetin devamlılığındaki kurucu rolüne yöneliktir.
Kaynak
- Eser: 1790s (1797)
- Künye: Letter to Arthur Campbell (1797)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Thomas_Jefferson
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Bu kitapların bütün tarihi o kadar eksik ve kuşkuludur ki, onun hakkında ayrıntılı bir araştırmaya girişmek boşuna görünüyor; ayrıca metinleriyle ve onlarla ilgili diğer kitapların metinleriyle öyle oyunlar oynanmıştır ki, bu yüzden hangi bölümlerinin gerçek olduğu konusunda büyük ölçüde kuşku duyma hakkımız vardır. Yeni Ahit'te, bazı bölümlerinin olağanüstü bir insandan çıktığına, diğer bölümlerinin ise çok aşağı zekâların ürünü olduğuna dair içsel kanıtlar vardır. O bölümleri birbirinden ayırmak, gübre yığınlarından elmasları ayıklamak kadar kolaydır.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Avrupa devletlerinin en önemli mücadelelere ve fedakârlıklara değer bulduğu bir ticaret kolunu kendi ülkemiz üzerinden yönlendireceğiz ve barış halinde... Amerikan birliğine, İngiliz Kanada Eyaleti'nin tehlikeli genişlemesine karşı bir bariyer oluşturacağız ve özgürlük imparatorluğuna geniş ve verimli bir ülke katarak tehlikeli düşmanları değerli dostlara dönüştüreceğiz.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Modern dillere gelince, daha önce de belirttiğim gibi Fransızca vazgeçilmezdir. Ondan sonra İspanyolca bir Amerikalı için en önemlisidir. İspanya ile bağlantımız zaten önemlidir ve her geçen gün daha da önemli hale gelecektir. Ayrıca Amerikan tarihinin eski bölümü esas olarak İspanyolca yazılmıştır.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Bizi yaratan, ahlaki davranış kurallarımızı bir bilim meselesi haline getirseydi, acınacak derecede beceriksiz biri olurdu. Bir bilim insanına karşılık, bilim insanı olmayan binlerce kişi vardır. Onların hali ne olurdu? İnsan toplum için yaratılmıştır. Dolayısıyla onun ahlakı da bu amaca göre biçimlendirilecekti. Ona, yalnızca bununla ilgili olan bir doğru ve yanlış duygusu bahşedilmiştir.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Ürkek insanlar, özgürlüğün fırtınalı denizine istibdadın sakinliğini tercih ederler.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Dokuz eyaletin yeni Anayasamızı kabul etmesine içtenlikle seviniyorum. Bu iyi bir tuval; üzerindeki yalnızca birkaç fırça darbesinin rötuşlanması gerekiyor. Bunların ne olduğunu, kuzeyden güneye bir haklar bildirgesi talep eden genel sesin yeterince ortaya koyduğunu düşünüyorum.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)