Ünlü söz
“Zihnimde bir aksiyomdur: Özgürlüğümüz, halkın kendi ellerinde olmadıkça ve o da belirli bir eğitim düzeyine sahip halkın elinde olmadıkça asla güvende olamaz. Bunu gerçekleştirmek Devletin işidir ve genel bir plan çerçevesinde yapılmalıdır.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
İngilizce aslı
It is an axiom in my mind, that our liberty can never be safe but in the hands of the people themselves, and that too of the people with a certain degree of instruction. This it is the business of the State to effect, and on a general plan.
Ne anlatıyor?
Jefferson bu sözünde özgürlük ile eğitim arasındaki bağı, siyasi düşüncesinin temel taşlarından biri olarak dile getiriyor. Ona göre özgürlük soyut bir ilke değildir; ancak onu kullanmayı bilen, eğitimli ve bilinçli bir halkın elinde güvende olabilir. Eğitimsiz kitleler kolayca yönlendirilebilir, demagojiye yenik düşebilir ve özgürlüklerin sürdürülmesinde gerekli yurttaş sorumluluğunu yerine getiremeyebilir.
Sözün ikinci vurgusu, eğitimin "Devletin işi" olduğu ve "genel bir plan" çerçevesinde örgütlenmesi gerektiğidir. Jefferson eğitimi yalnızca bireysel bir imkân ya da ailelerin özel meselesi olarak görmez; kamusal bir yükümlülük olarak ele alır. Bu anlayış, daha sonra önerdiği kamu eğitimi sistemlerinin ve Virginia Üniversitesi'nin kuruluşundaki rolünün de arkasındaki mantığı oluşturur.
Jefferson'ın bu görüşü, cumhuriyetçi yönetim anlayışının mantıksal bir sonucudur: Egemenlik halka verildiyse, halkın bu egemenliği bilinçli kullanabilmesi için devletin eğitim alanında aktif olması gerekir. Bu fikir, bugünkü kamusal eğitim tartışmalarında da hâlâ canlı bir referans noktasıdır; özgürlüğün sürdürülebilirliğini bireysel haklardan daha geniş bir toplumsal temele, yani eğitilmiş bir yurttaşlık bilincine bağlamaktadır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözler, Jefferson'ın 4 Ocak 1786 tarihinde George Washington'a yazdığı mektuptan alınmıştır. Jefferson bu dönemde Paris'te elçiydi ve Amerika'daki gelişmeler hakkında Washington ile düzenli yazışıyordu. Mektupta, eğitim sisteminin örgütlenmesi konusu, yeni kurulan Amerikan cumhuriyetinin özgür kurumlarının kalıcılığı açısından tartışılmaktadır. Jefferson, Amerikan Bağımsızlık Savaşı sonrası yeni bir siyasi düzen kurulurken özgürlüğün sürdürülebilmesi için eğitimin kamusal bir görev olarak ele alınması gerektiğini birçok yazışmasında savunmuştur. Bu mektup da o dönemin genel anayasal ve kurumsal tartışmalarından beslenmektedir.
Kaynak
- Eser: 1780s
- Künye: Letter to George Washington (4 January 1786)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Thomas_Jefferson
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Avrupa devletlerinin en önemli mücadelelere ve fedakârlıklara değer bulduğu bir ticaret kolunu kendi ülkemiz üzerinden yönlendireceğiz ve barış halinde... Amerikan birliğine, İngiliz Kanada Eyaleti'nin tehlikeli genişlemesine karşı bir bariyer oluşturacağız ve özgürlük imparatorluğuna geniş ve verimli bir ülke katarak tehlikeli düşmanları değerli dostlara dönüştüreceğiz.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Egzersiz türüne gelince, tüfeği tavsiye ederim. Tüfek bedene ölçülü bir egzersiz sağlarken, zihne cesaret, girişkenlik ve bağımsızlık kazandırır. Topla oynanan oyunlar ve bu türden diğer oyunlar beden için fazla şiddetlidir, zihne ise hiçbir karakter kazandırmaz. Bu yüzden tüfeğiniz yürüyüşlerinizin daimî yoldaşı olsun. Yanınıza asla kitap almayı düşünmeyin.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Modern dillere gelince, daha önce de belirttiğim gibi Fransızca vazgeçilmezdir. Ondan sonra İspanyolca bir Amerikalı için en önemlisidir. İspanya ile bağlantımız zaten önemlidir ve her geçen gün daha da önemli hale gelecektir. Ayrıca Amerikan tarihinin eski bölümü esas olarak İspanyolca yazılmıştır.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Her şeyden önce, minnettar, cömert, yardımsever, insancıl, dürüst, adil, kararlı, düzenli, cesur vb. olma eğilimlerini kullanmak için hiçbir fırsatı kaçırma. Bu türden her davranışı, ahlaki yetilerini güçlendirecek ve değerini artıracak bir alıştırma olarak gör.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Uzun zamandır toplamakta olduğunuz değerli tarihî ve devlet evraklarını baskıya vermek üzere olduğunuzu büyük bir memnuniyetle öğreniyorum. Zaman ve kaza, kamu dairelerimizde saklanan asılları her gün tahrip ediyor. Son savaş bu konuda yüzyılların işini yaptı. Kaybedilenler geri getirilemez; ama kalanları koruyalım. Onları halkın gözünden ve kullanımından saklayarak zamanın israfına terk eden mahzenler ve kilitlerle değil, kazadan uzak kalacakları kadar çok sayıda kopya çoğaltarak koruyalım.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Diyorum ki, yeryüzü bu kuşakların her birine, kendi dönemi boyunca, tam olarak ve kendi hakkıyla aittir. İkinci kuşak onu birincinin borçlarından ve yükümlülüklerinden arınmış olarak teslim alır; üçüncü, ikinciden arınmış olarak alır ve böylece sürer. Çünkü eğer birinci kuşak ona bir borç yükleyebilseydi, o zaman yeryüzü yaşayan kuşağın değil, ölülerin olurdu. Öyleyse hiçbir kuşak, kendi varoluş süresi içinde ödenebileceğinden daha büyük borçlar altına giremez.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)