“Özgür irade konusundaki bu yanılgı, Deccal'in özellikle kendine özgü bir öğretisidir.”

Verilen metin Almanca yazılmış olmasına rağmen Latince olarak etiketlenmiştir. İçerik olarak bu söz, Martin Luther'in insan iradesi ve kurtuluş konusundaki temel tartışmalarından birine aittir. Luther'e göre insan, Tanrı karşısındaki kurtuluş meselesinde özgür iradeye sahip olduğu düşüncesine kapıldığında büyük bir yanılgıya düşer. Onun teolojisinde bu tür bir özgüven, Tanrı'nın lütfunu ve mutlak egemenliğini gölgeleyen sapkın bir öğretidir.

Luther'in bu sözü, özellikle Erasmus'la girdiği irade tartışması bağlamında anlam kazanır. Erasmus, insan iradesinin kurtuluşta belirli bir rolü olabileceğini savunurken; Luther, günah sonrası insan iradesinin bağlı olduğunu, kurtuluşun tamamen Tanrı'nın inayetiyle gerçekleştiğini ileri sürer. Ona göre özgür irade vurgusu, insanı Tanrı'nın yerine koyan tehlikeli bir gururun ifadesidir ve bu da Hristiyanlık karşıtı bir ruh olarak gördüğü Deccal'in öğretisine benzer.

Bugün bu ifade, inanç ve özgürlük arasındaki gerilimi anlamak için dikkat çekici bir örnektir. Luther'in sert tutumu, dönemin dinî kavgalarının sertliğini gösterirken; insanın kendi kaderi üzerindeki etkisinin sınırları hakkındaki felsefi tartışmalara da kapı aralar. Bu tür sözler, fikirlerin tarihsel bağlamından koparıldığında ne kadar keskin ve kışkırtıcı olabileceğini de gösterir.