İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Platon dostumdur, Aristoteles dostumdur, ama en büyük dostum hakikattir.”

— Isaac Newton (1642 – 1727)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

Amicus Plato — amicus Aristoteles — magis amica veritas

Ne anlatıyor?

Newton'un bu Latince notunda, kişisel bağlılıkların ve otorite kabul edilen isimlerin, hakikati arayışın önüne geçmemesi gerektiği vurgulanır. Platon ve Aristoteles, Batı düşüncesinin en büyük iki filozofu olarak yüzyıllar boyunca tartışılmaz otoriteler sayılmıştır. Newton ise onlara duyduğu saygıyı kabul etmekle birlikte, nihai değerin hakikate verilmesi gerektiğini söyler.

Söz, modern bilimsel tutumun bir özeti gibidir: Otoriteye dayanmak yerine akıl, gözlem ve eleştirel düşünce yoluyla gerçeğe ulaşmak. Newton'un kariyeri boyunca eski otoritelerle hesaplaşarak kendi fizik ve matematik anlayışını kurması, bu ilkenin pratikteki karşılığıdır. Onun için dostluk ve saygı önemlidir, ama hakikat söz konusu olduğunda hiçbir insani bağlılık onu gölgelememelidir.

Bu ifade aynı zamanda bilginin ilerlemesi için eleştirel düşüncenin vazgeçilmez olduğunu hatırlatır. Bugün de bilimden felsefeye uzanan her alanda, kişilere duyulan hayranlığın dogmatizme dönüşmemesi gerektiğini anlatan kalıcı bir uyarı niteliğindedir.

Hangi bağlamda söylendi?

Söz, Newton'un 1664 civarında Quaestiones Quaedam Philosophicae (Bazı Felsefi Sorular) adıyla tuttuğu Latince notlarda geçer. Gençlik döneminde bilimsel ve felsefi meseleler üzerine yazdığı bu kişisel notlar, onun düşünce dünyasının oluşumunu gösteren önemli bir kaynaktır.

Kaynak

  • Eser: Plato is my friend — Aristotle is my friend — but my greatest friend is truth. (1664)
  • Künye: Plato is my friend — Aristotle is my friend — but my greatest friend is truth. These are notes in Latin that Newton wrote to himself that he titled: Quaestiones Quaedam Philosophicae [Certain Philosophical Questions] (c. 1664)
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Isaac_Newton
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler