İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Trajik durum, tam da erdemin zafer kazanmadığı, ama yine de insanın kendisini yok eden güçlerden daha soylu olduğunun hissedildiği anda ortaya çıkar.”

— George Orwell (1903 – 1950)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

A tragic situation exists precisely when virtue does not triumph but when it is still felt that man is nobler than the forces which destroy him.

Ne anlatıyor?

Orwell bu sözde trajedinin özünü, ahlaki bir zaferden çok bir direniş duygusunda arar. Ona göre trajik olan, iyinin kötüyü yenmesi değildir; asıl trajedi, erdemin dışarıdan bakıldığında yenilgiye uğradığı, ancak izleyicinin ya da okurun içinde insanın yine de onu ezen güçlerden daha yüce olduğu hissinin uyanmasıdır. Bu, klasik trajedi anlayışının bir yorumudur: Kahraman yıkılır, ama yıkılış biçimi onun onurunu ve değerini ortaya koyar.

Bu düşünce, Orwell'in 'Lear, Tolstoy and the Fool' adlı denemesindeki Shakespeare savunmasıyla yakından ilişkilidir. Orwell, Shakespeare'in trajedilerinde insanın sefilliği ile soyluluğunun iç içe geçtiğini, kahramanın yenilgisinin bile insanı küçültmediğini savunur. Trajedi, seyirciye dünyanın adaletsizliğini gösterir ama aynı zamanda insan ruhunun bu adaletsizlik karşısında büsbütün ezilmediğini de hissettirir.

Bugünün okuru için bu söz, umutsuz görünen durumlarda bile insan onurunun bir anlam taşıyabileceğini hatırlatır. Zafer kazanmak değil, yıkım karşısında bile soylu kalabilmek, trajedinin hem acısını hem de yüceliğini oluşturur.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Orwell'in Shakespeare'in Kral Lear'ını Tolstoy'un eleştirilerine karşı savunduğu 'Lear, Tolstoy and the Fool' adlı denemesinden alınmıştır. Deneme Mart 1947'de Polemic dergisinde yayımlandı. Tolstoy, yaşlılığında Shakespeare'i sanatsal ve ahlaki açıdan değersiz bulmuş, Lear'ı da saçma ve inandırıcılıktan uzak bir oyun olarak nitelendirmişti. Orwell bu denemede Tolstoy'un eleştirilerini yanıtlarken trajedinin doğasına dair bu tanımı yapar; Shakespeare trajedisinin, iyiliğin ödüllendirildiği basit bir ahlak dersi değil, insanın yenilgi içinde bile soylu kalabildiği bir deneyim sunduğunu savunur.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler