İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Bu evrenin yaratıcısını ve babasını bulmak büyük bir iştir; bulduktan sonra onu herkese anlatmak ise imkânsızdır.”

— Platon (MÖ 428 – MÖ 348)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

τὸν μὲν οὖν ποιητὴν καὶ πατέρα τοῦδε τοῦ παντὸς εὑρεῖν τε ἔργον καὶ εὑρόντα εἰς πάντας ἀδύνατον λέγειν

Ne anlatıyor?

Platon bu sözünde, evrenin düzenini ve varlığını açıklayan en yüksek ilkenin, yani bir tür ilahi aklın ya da yaratıcı gücün kavranabileceğini, ancak bu kavrayışın sıradan insanlara eksiksiz biçimde aktarılmasının mümkün olmadığını söyler. Ona göre hakikatin en derin katmanları, gündelik dilin ve sıradan anlatım araçlarının sınırlarını aşar; bu yüzden filozof, en yüksek bilgiye ulaşsa bile bunu herkesin anlayacağı bir biçimde dile dökmekte zorlanır.

"Baba" imgesi burada Tanrı'yı kişisel bir varlık olarak değil, evrenin düzenli ve amaçlı yapısının kaynağı olan aklı simgeler. Platon'un Timaios diyaloğunda sözü edilen "demiurgos" yani zanaatkâr tanrı, kaosa düzen veren ilke olarak düşünülür. Onu "bulmak" felsefi akıl yürütmeyle mümkündür; fakat bu bilgi, deneyimle doğrulanabilen türden bir bilgi olmadığı için herkese kanıtlanamaz.

Söz, felsefe ile din arasındaki sınırı da hatırlatır: En yüksek hakikat, kişisel bir kavrayış meselesi olarak kalır ve başkalarına ancak dolaylı, alegorik ya da eğretilemeli yollarla sezdirilebilir. Bugün de derin felsefi ya da manevi içgörülerin dile sığmayan yönüne işaret eden bir ifade olarak okunabilir.

Hangi bağlamda söylendi?

Söz, Platon'un geç dönem diyaloglarından Timaeus'un 28c bölümünde geçer. Diyalogda Timaeus, evrenin oluşumu üzerine uzun bir konuşma yapar; burada varlığın ebedi olan ile sürekli değişen yönlerini ayırır ve evrenin bir ilk hareket ettiriciye ya da düzen verici bir akla dayandığını öne sürer.

Kaynak

  • Eser: Timaeus
  • Künye: Section 28c, Greek as quoted in The Watchtower, 2015, 2/15, pp. 19–23
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Plato
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler