İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Bazı kitapları okurken esas olarak yazarın düşünceleriyle meşgul oluruz; bazılarını karıştırırken ise yalnızca kendi düşüncelerimizle.”

— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

In reading some books we occupy ourselves chiefly with the thoughts of the author; in perusing others, exclusively with our own.

Ne anlatıyor?

Poe bu sözüyle okuma deneyiminin iki farklı ucu arasındaki ayrıma dikkat çeker. Birinci tür okumada okur, yazarın kurduğu dünyaya girer; yazarın akıl yürütme biçimini, savlarını ve imgelerini izler. İkinci türde ise metin, okurun kendi çağrışımlarını uyandıran bir tetikleyiciye dönüşür; okur satırların üzerinde kendi düşüncelerini örer. Poe bu gözlemi, okurun metinle kurduğu ilişkinin edilgen olmak zorunda olmadığını göstermek için yapar.

Bu ayrım, eleştirmen ve denemeci kimliğiyle tanınan Poe'nun okuma edimine bakışını da yansıtır. Ona göre metin ile okur arasındaki alışveriş, yazarın niyetiyle sınırlı değildir. Okur kimi zaman yazarın gölgesinde kalır, kimi zaman metni kendi zihinsel malzemesi için bir sıçrama tahtasına çevirir. İyi bir okur, her iki mod arasında bilinçli bir denge kurabilendir.

Bugün bu söz, okuma pratiğinin kişiselliğini ve çok katmanlılığını hatırlatan bir uyarı niteliği taşır. Aynı kitap, farklı zamanlarda, farklı ruh hallerinde okunduğunda bambaşka deneyimler sunabilir. Poe'nun vurgusu, okurun aktif bir katılımcı olduğu gerçeğine yöneliktir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Poe'nun "Marginalia" başlığı altında topladığı kısa not ve gözlemlerinden alınmıştır. Kasım 1844'te yayımlanan bu yazılar, onun okuma alışkanlıkları, edebiyat eleştirisi ve zihinsel süreçler hakkındaki parçalı düşüncelerini içerir. Poe'nun yaşamının olgunluk dönemine denk gelen bu metinler, yazarın okur ve metin arasındaki ilişkiyi bir denemeci titizliğiyle tartıştığını gösterir.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler