Ünlü söz
“Bir şiir, ancak ruhu yükselterek heyecan uyandırdığı ölçüde bu adı hak eder.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
İngilizce aslı
A poem deserves its title only inasmuch as it excites, by elevating the soul.
Ne anlatıyor?
Poe bu sözüyle şiirin işlevini duygusal ve ruhsal bir yükselişe bağlar. Ona göre gerçek şiir, yalnızca bilgi vermek, öğretmek ya da düşünceyi kuru biçimde aktarmak için değil, okurun ruhunda yoğun ve asil bir heyecan yaratmak için vardır. "Ruhu yükselterek" ifadesi önemlidir; çünkü Poe estetik deneyimi sıradan coşkudan ayırır. Şiirin yarattığı heyecan, bedensel ya da anlık bir keyif değil, insanı kendinden bir adım yukarıya taşıyan, güzellik duygusuyla bağlantılı bir deneyimdir. Bu bakışta şiir, ahlaki öğütlerin ya da felsefi öğretilerin aracı olarak değil, doğrudan güzellik deneyimi yaratan özerk bir sanat olarak değerlendirilir. Poe'nun görüşü, Romantik dönemin sanatı yüceltme eğilimiyle uyumludur; ancak aynı zamanda onu çağının ötesine taşıyan bir estetik titizlik içerir. Bugün bu yargı, şiirin neyi amaçlaması gerektiği konusunda hâlâ verimli bir tartışma zemini sunar: Şiir bir anlam aracı mı, yoksa kendi başına duygu ve güzellik üreten bir varlık mıdır?
Hangi bağlamda söylendi?
"The Poetic Principle" Poe'nun şiir anlayışını sistemli biçimde açıkladığı denemesidir. Metin, onun ölümünden sonra 1850'de yayımlanmıştır. Poe burada şiirin amacını didaktizmden ve romanlara özgü uzun anlatıdan ayırarak tanımlar; ona göre şiirin alanı kısa, yoğun ve güzelliğe yönelik deneyimdir.
Kaynak
- Eser: The Poetic Principle (1850)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Edgar_Allan_Poe
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Vadilerimizin en yeşilinde, İyi meleklerin mesken tuttuğu, Bir zamanlar zarif ve görkemli bir saray — Işıltılı saray — başını yükseltirdi.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
“Evet, Cennet senindir; ama burası tatlılar ve acılar dünyasıdır; bizim çiçeklerimiz yalnızca — çiçektir.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
“Benim için şiir bir amaç değil, bir tutku olmuştur; ve tutkulara saygı gösterilmelidir: onlar, insanlığın önemsiz karşılıkları ya da daha da önemsiz övgüleri gözetilerek keyfi biçimde uyandırılamazlar, uyandırılmamalıdırlar.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
“Bir zamanlar kasvetli bir gece yarısı, bitkin ve yorgun, unutulmuş bilginin pek çok tuhaf ve eski cildi üzerine düşünürken – neredeyse uyukluyordum, başımı sallıyordum – birden bir tıkırtı geldi; sanki biri yavaşça, odamın kapısını tıklatıyordu, tıklatıyordu.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
“Bir şeyi anında unutmak istiyorsan, o şeyin hatırlanması gerektiğini not et.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
“Ben İsrafil'in yaşadığı yerde yaşayabilseydim, o da benim yerimde olsaydı, O, bir ölümlü ezgisini bu kadar çılgınca güzel söyleyemezdi, Oysa gökteki lirimden bundan daha cesur bir nağme yükselebilirdi.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)