İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“İsa'nın dini için güçlü bir argüman şudur — merhamete karşı işlenen suçlar, insanların ölüm döşeğinde kavrayamasa da suç olarak hissetmeye mecbur bırakılabildikleri neredeyse yegâne suçlardır.”

— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

A strong argument for the religion of Christ is this — that offences against Charity are about the only ones which men on their death-beds can be made, not to understand, but to feel, as crime.

Ne anlatıyor?

Poe bu gözleminde ölüm anının insanı diğer tüm gerekçelerden, alışkanlıklarından ve bencilliklerinden soyutlayarak yalnızca merhametsizliği gerçek bir suç gibi hissettirdiğini söyler. Burada 'anlamak' ile 'hissetmek' arasında önemli bir ayrım kurulur: Bir insan ölüm döşeğinde hırsızlığını, yalanını ya da başka bir hatasını kendine haklı gösterebilir; ama merhamete karşı işlediği bir suçu içsel olarak da olsa suç gibi hissetmekten kaçınamaz. Bu içsel sorgulanma, başka davranışlarda görülmeyen bir kesinlik taşır.

Sözün dikkat çekici yanı, Poe'nun konuyu teolojik bir dogmadan çok psikolojik bir gözlem olarak ele almasıdır. 'Merhamet' (Charity) kavramını dinin merkezine yerleştirir ve bunu, insanın kendi vicdanındaki silinmez iziyle açıklar. Böylece dinin gücünü mucizelerle değil, içsel insan deneyimiyle temellendirir.

Söz aynı zamanda vicdanın hiyerarşisine dair bir düşünce sunar: Bazı değerler insanın kendine karşı bile örtbas edilemeyecek kadar derin bir yerde durur. Merhamet, Poe'ya göre bu değerlerin en başında gelir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu cümle, Poe'nun 'Marginalia' başlığı altında Kasım 1844'te yayımladığı kısa düşünce derlemesinden alınmıştır. Sözün dinî tonu, Poe'nun genel tavrına göre daha doğrudan görünse de, kullandığı yaklaşım yine gözlemleyici ve analitiktir. Ölüm döşeğindeki vicdan hali üzerinden inancın pratik gücünü tarif eder.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler