İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Sözcüklerin Şiirini kısaca, Güzelliğin Ritmik Yaratımı olarak tanımlardım. Onun tek hakemi beğenidir. Akıl ya da vicdanla yalnızca ikincil ilişkileri vardır. Rastlantısal olmadıkça, ne görevle ne de hakikatle hiçbir ilgisi yoktur.”

— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

I would define, in brief, the Poetry of words as the Rhythmical Creation of Beauty. Its sole arbiter is taste. With the intellect or with the conscience, it has only collateral relations. Unless incidentally, it has no concern whatever either with duty or with truth.

Ne anlatıyor?

Poe bu sözde, edebiyat tarihinde önemli bir yankı uyandıran şiir anlayışını özetler: Şiirin asıl hedefi güzelliktir; oluşturduğu etki ritim ve ses aracılığıyla doğar. Şiir, aklın ve ahlakın hizmetinde değildir; öğretmek ya da ahlaki ders vermek şiirin görevi değildir. "Görev" ve "hakikat" sözcükleriyle Poe, didaktik edebiyat anlayışını ve ahlakçı eleştiriyi açıkça reddeder.

Onun için şiirin hakemi beğenidir; bu, şiirin etkisinin akılla ölçülmeyeceği, okurun estetik duyarlığına hitap ettiği anlamına gelir. Akıl ve vicdan, şiirde ancak ikincil bir yer işgal edebilir. Bu görüş, 19. yüzyıl ortalarında edebiyatın ahlaki ve toplumsal işlevini ön plana çıkaran yaklaşımlara karşı güçlü bir karşı çıkıştır. Poe, sanatın özerkliğini savunur.

Bu söz, bugün de sanatın işlevi üzerine süren tartışmalara ışık tutar. Poe'nun vurgusu, edebiyatın güzellik deneyimi uyandırma gücünü merkeze alır; şiirin propaganda, ahlak dersi ya da bilgi aktarma aracı olmadığını savunur. Bu yaklaşım, daha sonra estetizm ve sanat için sanat anlayışlarında yankı bulacaktır.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Poe'nun yaşamının sonlarında verdiği "The Poetic Principle" başlıklı konferanstan ve ölümünden sonra 1850'de yayımlanan aynı adlı denemeden alınmıştır. Poe burada şiirin doğasını, amacını ve değerini sistematik bir biçimde tartışır. Metinde, şiirin ahlaki ve didaktik işlevlere indirgenmesine karşı çıkarak sanatın özerkliğini ve güzellik arayışını savunur.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler