Ünlü söz
“Düzyazı olmayan her şey nazımdır; nazım olmayan her şey de düzyazıdır.”
— Molière (1622 – 1673)
Fransızca aslı
Tout ce qui n'est point prose, est vers; et tout ce qui n'est point vers, est prose.
Ne anlatıyor?
Bu söz, edebiyatta biçim ile içerik arasındaki ayrımı basit ve esprili bir mantıkla ortaya koyar. Konuşan kişi, yazılı ya da sözlü her ifadenin ya düzyazı ya da nazım olduğunu, ikisinin dışında bir üçüncü biçim bulunmadığını söyler. Burada önemli olan, sözün söylendiği sahnedeki ironidir: Sözü söyleyen Mösyö Jourdain, aslında edebiyat terimlerini yeni öğrenmektedir ve bu kadar basit bir sınıflandırmayı derin bir keşif gibi sunar.
Molière bu sahneyle, bilgi sahibi olmadan bilgiçlik taslayan, öğrendiği en temel kavramları bile büyük bir aydınlanma olarak gören sonradan görme tipleri hicveder. Söz aynı zamanda edebî türler arasındaki sınırın aslında ne kadar yalın olduğunu gösterir: İnsanlar günlük konuşmalarında farkında olmadan düzyazı kullanırlar. Bu nedenle söz, bilginin gösterişten uzak olduğunda bile değerli olduğunu, ama asıl gülünç olanın bilgiyi bir statü aracı hâline getirmek olduğunu ima eder.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu cümle, Molière'in 1670 tarihli Le Bourgeois Gentilhomme (Kibarlık Budalası) adlı oyununda geçer. Zengin ama cahil Mösyö Jourdain, felsefe öğretmeninden düzyazı ve nazım arasındaki farkı öğrenirken bu sözü duyar. Onun bu ayrım karşısında duyduğu şaşkınlık, oyunun ünlü komik sahnelerinden biridir ve sonradan görme burjuvanın kültürel özentiliğini alaya alır.
Kaynak
- Eser: Le Bourgeois Gentilhomme (1670)
- Künye: All that is not prose is verse; and all that is not verse is prose.
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Moli%C3%A8re
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Tuhaf bir konuşmacıdır; büyük söylevlerle size hiçbir şey söylememeyi her zaman başarır.”
— Molière (1622 – 1673)
“İlk dizeyi her zaman iyi yaparım; ama ötekileri yapmakta zorlanırım.”
— Molière (1622 – 1673)
“Dürüst bir insan olunabilir ve yine de kötü şiir yazılabilir.”
— Molière (1622 – 1673)
“Bütün Napoli'yi tanıyan bir adamın karşısında konuşuyorsunuz.”
— Molière (1622 – 1673)
“Vallahi, kırk yılı aşkın süredir düzyazı konuşuyorum da haberim yokmuş.”
— Molière (1622 – 1673)
“Ah, bir şeyler bilmek ne güzel şey!”
— Molière (1622 – 1673)