Ünlü söz
“Vallahi, kırk yılı aşkın süredir düzyazı konuşuyorum da haberim yokmuş.”
— Molière (1622 – 1673)
Fransızca aslı
Par ma foi, il y a plus de quarante ans que je dis de la prose, sans que j'en susse rien.
Ne anlatıyor?
Bu söz, Molière'in en ünlü komik repliklerinden biridir ve kültürel bilginin bazen günlük hayatın içinde zaten var olduğunu, ama insanların buna farkında olmadan sahip olabileceğini esprili biçimde gösterir. Konuşan Mösyö Jourdain, düzyazı ile nazım arasındaki ayrımı öğrendiğinde, aslında hayatı boyunca düzyazı konuştuğunu fark eder ve bunu büyük bir keşifmiş gibi karşılar.
Buradaki mizah, cahilliğin kendisinden çok, kişinin en sıradan bilgiyi bile abartılı bir hayranlıkla karşılamasından doğar. Jourdain'in heyecanı, öğrenmenin değerini küçümsemekten çok, bilgiyi yalnızca toplumsal statü kazanmak için öğrenenlerin yüzeyselliğini hedef alır. Söz aynı zamanda dilin doğallığına gönderme yapar: İnsanlar bir türün adını bilmeden de o tür içinde üretebilir, konuşabilir ve anlaşabilir. Böylece edebî sınıflandırmaların, iletişimin kendisinden daha önemli olmadığı fikri ima edilir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu replik, Molière'in 1670 tarihli Le Bourgeois Gentilhomme (Kibarlık Budalası) oyununda Mösyö Jourdain'in felsefe öğretmeniyle konuşması sırasında söylenir. Düzyazı ve nazımın tanımını öğrenen Jourdain, kırk yıldır farkında olmadan düzyazı konuştuğunu gururla keşfeder. Sahne, bilgiçlik taslayan sonradan görme burjuvayı hicveder.
Kaynak
- Eser: Le Bourgeois Gentilhomme (1670)
- Künye: Good heavens! For more than forty years I have been speaking prose without knowing it.
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Moli%C3%A8re
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Afyon neden uyutur? … Çünkü onda uyutucu bir güç vardır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Tuhaf bir konuşmacıdır; büyük söylevlerle size hiçbir şey söylememeyi her zaman başarır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Bütün Napoli'yi tanıyan bir adamın karşısında konuşuyorsunuz.”
— Molière (1622 – 1673)
“Düzyazı olmayan her şey nazımdır; nazım olmayan her şey de düzyazıdır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Ah, bir şeyler bilmek ne güzel şey!”
— Molière (1622 – 1673)
“Krallara bile hükmedebilen gramer.”
— Molière (1622 – 1673)