Ünlü söz
“Büyük mülkiyetin bulunduğu yerde, büyük eşitsizlik vardır.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
İngilizce aslı
Wherever there is great property, there is great inequality.
Ne anlatıyor?
Adam Smith bu sözüyle mülkiyet birikimi ile toplumsal eşitsizlik arasındaki doğrudan ilişkiye dikkat çeker. Ona göre büyük servetlerin ve mülklerin var olduğu bir toplumda, zengin ile yoksul arasındaki uçurum da doğal olarak derinleşir. Bu, yalnızca ekonomik bir olgu değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasi sonuçları olan bir durumdur. Zenginliğin belirli ellerde toplanması, insanların yaşam koşullarını, fırsatlarını ve toplumsal konumlarını büyük ölçüde farklılaştırır.
Smith bu gözlemi, devletin ve hukuk düzeninin mülkiyet ilişkileriyle bağını tartışırken yapar. Onun düşüncesinde mülkiyet eşitsizliği, toplumsal düzenin korunması açısından önemli sorunlar doğurur. Mülk sahibi olanlar, sahip olduklarını korumak için yasal ve kurumsal korumaya ihtiyaç duyar; bu da devletin işlevlerinden biri hâline gelir. Ancak Smith, devletin bu koruma işlevinin her zaman tarafsız işlemediğinin de farkındadır.
Bu söz, Smith'in yalnızca serbest piyasa savunucusu olduğu yönündeki basitleştirilmiş imajına incelikli bir katkı sağlar. O, piyasanın refah yaratma gücünü savunmakla birlikte, kontrolsüz mülkiyet birikiminin toplumsal eşitsizliği ve gerilimleri artırabileceğini açıkça teslim eder. Günümüz gelir ve servet dağılımı tartışmalarında da bu söz, ekonomik eşitsizliğin kökenlerine dair erken bir gözlem olarak sıkça anılır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Adam Smith'in "Ulusların Zenginliği" (1776) adlı eserinin beşinci kitabında, sivil yönetimin ve mülkiyetin korunması meselesinin ele alındığı bölümde yer alır. Smith burada mülkiyet eşitsizliğinin devlet ve hukuk düzeni üzerindeki etkilerini tartışır.
Kaynak
- Eser: Book V
- Künye: Chapter I, Part II, p. 770.
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Adam_Smith
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Birlik, bu ülkeye sonsuz iyilik getirmiş bir önlemdi.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Dolayısıyla toplum ve sohbet, zihin herhangi bir zamanda talihsiz bir şekilde dinginliğini kaybetmişse onu yeniden kazanmanın en güçlü çareleri olduğu gibi; öz tatmin ve haz için bu denli gerekli olan o dengeli ve mutlu mizacın da en iyi koruyucularıdır. İnziva ve derin düşünce insanları, ister keder ister kırgınlık üzerine evde kara kara düşünmeye yatkın olanlar, çoğu zaman daha fazla insaniyete, daha fazla cömertliğe ve daha ince bir onur duygusuna sahip olsalar da, dünya adamları arasında bu denli yaygın olan o mizaç dengesine nadiren sahiptirler.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Bedenin rahatlığı ve zihnin huzuru bakımından, hayatın bütün farklı katmanları neredeyse aynı düzeydedir ve yol kenarında güneşlenen dilenci, kralların uğrunda savaştığı o güvenliğe sahiptir.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Emeğin üretken güçlerindeki en büyük gelişme ve onun herhangi bir yerde yönlendirilmesinde ya da uygulanmasında gösterilen beceri, el yatkınlığı ve sağduyunun büyük kısmı, iş bölümünün sonuçları gibi görünmektedir.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Her ulusun yıllık emeği, o ulusun yıllık olarak tükettiği bütün yaşam gereksinimlerini ve kolaylıklarını asıl olarak sağlayan kaynaktır.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“II. Her bireyin ödemekle yükümlü olduğu vergi belirli olmalıdır, keyfî değil.”
— Adam Smith (1723 – 1790)