İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Dolayısıyla doğal fiyat, adeta bütün metaların fiyatlarının sürekli olarak kendisine doğru çekildiği merkezi fiyattır.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

The natural price, therefore, is, as it were, the central price, to which the prices of all commodities are continually gravitating.

Ne anlatıyor?

Smith burada fiyatların piyasadaki hareketini yerçekimi benzetmesiyle açıklar. Ona göre her malın bir 'doğal fiyatı' vardır; bu fiyat, o malı üretmek için gereken emek, sermaye ve toprağın doğal getirileriyle belirlenir. Piyasadaki fiili fiyatlar ise arz ve talebe göre sürekli dalgalanır; bazen doğal fiyatın üstüne çıkar, bazen altına iner. Ancak bu dalgalanmalar kalıcı değildir.

Yerçekimi imgesi güçlü bir anlam taşır: Tıpkı cisimlerin görünürdeki hareketleri ne olursa olsun bir merkeze doğru çekilmesi gibi, piyasa fiyatları da uzun vadede doğal fiyata yaklaşır. Piyasada bir malın fiyatı doğal fiyatının üstüne çıktığında, üreticiler daha çok kâr elde etmek için o malı daha çok üretir; arz artınca fiyat düşer. Fiyat doğal fiyatın altına indiğinde ise tersi olur. Böylece piyasa, görünmez bir mekanizmayla fiyatları doğal fiyata doğru ayarlar.

Bu fikir, Smith'in genel iktisat anlayışını yansıtır: Piyasa, kısa vadede düzensiz görünse de, uzun vadede kendi kendini düzenleyen bir sisteme sahiptir. Bugün bu görüş, serbest piyasa ekonomisinin temel varsayımlarından biri olarak hâlâ tartışılmaktadır.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, yine 'Ulusların Zenginliği' adlı eserin birinci kitabının yedinci bölümünde geçer. Bölümde Smith, doğal fiyat kavramını tanımladıktan sonra piyasa fiyatlarının bu doğal fiyat etrafında nasıl dalgalandığını ve uzun vadede ona nasıl yaklaştığını açıklar. Yerçekimi benzetmesi, piyasa fiyatlarının kendi kendini düzenleyen hareketini anlatmak için kullanılır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler