“İngiltere'de hukuk mesleğindeki başarı, ihtirasın çok büyük hedeflerine götürür; yine de bu ülkede kolay bir servete doğmuş kaç kişi bu meslekte sivrilebilmiştir?”

Adam Smith bu sözüyle, rahat bir maddi güvence içinde doğan insanların hukuk gibi yoğun çaba ve rekabet gerektiren mesleklerde neden nadiren yükseldiğini sorgular. Smith'in gözünde hukuk, toplumsal itibar ve siyasi güç gibi çok çekici ödüller vaat eder; ancak bu ödüllere ulaşmak uzun yıllar süren disiplinli çalışmayı, belirsizliği göze almayı ve çoğu zaman maddi kaygılarla hareket etmeyi gerektirir. Miras yoluyla geçim derdinden kurtulmuş kişiler ise aynı zorunluluğu hissetmediklerinden, mesleğin gerektirdiği sabırlı ve yıpratıcı yolda ilerlemek için yeterli güdüyü çoğunlukla bulamazlar.

Bu düşünce, Smith'in daha geniş insan davranışı anlayışıyla da uyumludur. Ona göre bireyleri harekete geçiren temel saiklerden biri, mevcut durumlarını iyileştirme arzusudur. Zaten iyi bir durumda olan kişi için bu itici güç zayıflar. Dolayısıyla söz, yalnızca hukuk mesleğine özgü bir gözlem değil; refahın, rekabetçi ortamlarda insanın çalışma azmini nasıl etkileyebileceğine dair genel bir psikolojik ve toplumsal tespittir.

Bu söz, Adam Smith'in 1776'da yayımlanan ve modern iktisadın kurucu metinlerinden sayılan 'Ulusların Zenginliği' (An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations) adlı eserinin Beşinci Kitap, Birinci Bölüm, Üçüncü Kısım'ında yer alır. Smith burada eğitim kurumlarını ve mesleki eğitimin farklı toplumsal kesimler üzerindeki etkilerini tartışırken, hukuk mesleğini bir örnek olarak ele alır. Dönemin İngiltere'sinde hukukçuluk hem yüksek gelir hem de parlamentoya girme gibi siyasi fırsatlar sunan saygın bir kariyer yolu olarak görülüyordu; Smith ise bu meslekte asıl başarıyı getiren şeyin çoğu zaman doğuştan gelen zenginlik değil, zorunluluğun yarattığı çalışma disiplini olduğunu ima eder.