İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Tutumluluk erdemi, cimrilik ile savurganlık arasında bir ortada yatar; bunlardan biri kişisel çıkarlara ilişkin uygun ilgide bir aşırılığı, diğeri ise bir eksikliği içerir.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

The virtue of frugality lies in a middle between avarice and profusion, of which the one consists in an excess, the other in a defect of the proper attention to the objects of self–interest.

Ne anlatıyor?

Adam Smith bu sözde tutumluluğu, iki uç arasında bir orta nokta olarak tanımlar: cimrilik ve savurganlık. Bu yaklaşım, Aristoteles'in 'altın orta' öğretisinin Smith'in ahlak düşüncesine yansımasıdır. Cimrilik, kişinin kendi çıkarına ve maddi kaynaklarına aşırı derecede bağlanması, harcamayı ve paylaşmayı gereğinden fazla kısmasıdır. Savurganlık ise tam tersine, kaynakları ölçüsüzce harcayarak geleceğini ve sorumluluklarını ihmal etmektir.

Smith'in vurguladığı 'uygun ilgi' ifadesi önemlidir. Kişisel çıkar, Smith'e göre tek başına kötü ya da yanlış değildir; yanlış olan, ona duyulan ilgide ölçünün kaçırılmasıdır. Tutumluluk erdemi, kişinin kendi ihtiyaçlarını ve geleceğini gözetirken ne cimriliğe düşmesi ne de savurganlığa kapılmasıdır. Bu, Smith'in iktisat ve ahlak anlayışını birleştiren bir bakış açısıdır: Sağlıklı bir tutumluluk, hem bireyin hem toplumun refahını destekler.

Smith bu dengeyi yalnızca para biriktirmek açısından değil, aynı zamanda kişinin kendine ve başkalarına karşı görevleri açısından da değerlendirir. Cimri, kendisinin ve yakınlarının gerçek ihtiyaçlarını görmezden gelir; savurgan ise geleceği ve başkalarına karşı yükümlülüklerini tehlikeye atar. Doğru olan, bu iki aşırılıktan uzak, ihtiyaçlara ve koşullara uygun bir davranış biçimidir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Adam Smith'in 'Ahlaki Duygular Kuramı' (The Theory of Moral Sentiments) eserinin yedinci bölümünden alınmıştır. Smith bu bölümde farklı felsefe okullarının ahlak sistemlerini inceler ve kendi yaklaşımını bunlarla karşılaştırır. Sözün geçtiği kısımda, erdeme ilişkin kadim öğretileri, özellikle Aristotelesçi orta yol anlayışını ve pratik ahlak kurallarını tartışır. Smith, ahlakla iktisat arasındaki bağlantıyı sürekli gözeten bir filozof olarak, burada erdem meselesini gündelik hayattaki sağduyu ve ölçülülük zemine çeker.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler