Ünlü söz
“Ama adaletin zarar getirdiği durumlar da vardır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
ἀλλ᾿ ἔστιν ἔνθα χἠ δίκη βλάβην φέρει.
Ne anlatıyor?
Bu söz, haklı olmanın ya da doğru davranmanın her zaman kişiye yarar sağlamayacağını, hatta bazen ciddi bedeller ödetebileceğini anlatır. Sofokles'in tragedyasında adaletin peşinden gitmek, kişiyi çatışmanın, yalnızlığın ya da yıkımın içine sürükleyebilir. Sözün arkasında, erdem ile kişisel esenlik arasında her zaman uyum bulunmadığına dair acı bir deneyim yatar.
Tragedyanın dünyasında haklılık, kişiyi koruyan bir kalkan değildir; tam tersine, onu düzenin ve güç sahiplerinin karşısına dikebilir. Bu yüzden söz, yalnızca hukuksal bir tespit değil, insanlık durumuna ilişkin bir gözlemdir: Bazen doğru yerde durmak, bedel ödemeyi göze almak anlamına gelir. Günümüzde de bir ihbarcının, bir muhalifin ya da haksızlığa karşı sessiz kalmayan birinin yaşadıkları bu gerilimi yansıtır.
Hangi bağlamda söylendi?
Sofokles'in Elektra tragedyasında, Elektra'nın kız kardeşi Hrisothemis ile konuştuğu bir sahnede yer alır. İki kardeş, babaları Agamemnon'un öcünün alınıp alınmaması konusunda ayrışmıştır. Hrisothemis, haklı görünse de başkaldırmanın kendilerine zarar vereceğini söylerken bu ifade kullanılır. Elektra'nın adalet arayışı, saraydaki güç dengeleri karşısında tehlikeli bir inat olarak görülür.
Kaynak
- Eser: Electra
- Künye: Line 1042 (tr. R. C. Jebb, 1894)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Bir kadının yeminlerini suya yazarım.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Kazanç tatlıdır, yalanlardan gelse bile.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Kötülüklerin iknası hızlı yol alır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Sahte sözler meyve vermez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)