Ünlü söz
“Çünkü dibinden kesiyor.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
ξυρεῖ γὰρ ἐν χρῷ.
Ne anlatıyor?
Bu söz, bir şeyi yüzeyden değil, en temelinden, en yakınından ele almayı anlatır. Antik Yunancada 'en chro' ifadesi "deriye kadar", yani en yakın mesafeden anlamına gelir; tıraş etmek bağlamında bıçağın deriyi sıyırarak kesmesi imgesini taşır. Sofokles'in kullandığı bu ifade, genellikle bir tehlikenin veya yıkımın çok yaklaştığını, neredeyse insanın dibine kadar geldiğini belirtmek için kullanılır.
Sözün gücü, kısa ve somut bir imgeyle soyut bir durumu anlatmasından gelir. Tıraş bıçağının deriye bu kadar yakın olması, ucu ucuna geçen bir tehlikenin, kaçınılmaz bir sonun habercisidir. Sofokles burada dinleyiciye bir güvenlik hissi vermez; aksine insanın her an en yakınındaki tehlikeyle yüz yüze olduğunu hatırlatır.
Bugünün okuru için bu söz, hayattaki kırılganlıkların ve tehlikelerin çoğu zaman fark etmediğimiz kadar yakınımızda olduğunu düşündüren bir uyarı niteliği taşır.
Hangi bağlamda söylendi?
Sofokles'in 'Ajax' tragedyasında söylenir. Oyunda, Truva Savaşı'ndan sonra onur kırıklığına uğrayan Ajax'ın öfkesi ve çöküşü anlatılır. Bu dize, Ajax'ın intihar etmek üzere olduğu anın çevresindeki kişilerce fark edilmesine yakın bir bağlamda yer alır. Söz, kahramanın felaketinin artık geri dönüşü olmayacak biçimde yaklaştığını ima eder.
Kaynak
- Eser: Ajax
- Künye: Line 786 (Cassell's, 1907)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Böyle dostları yitirenler sevinir, onlara sahip olanlar ise kaçmak için dua eder.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Kötülüklerin iknası hızlı yol alır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiç kimse istemeden hata yaptığı için kötü değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü aşk yalnızca erkeklerin üzerine gelmez, kadınların da üzerine gelmez, tanrıların yukarıdaki ruhlarını bile altüst eder ve denize açılır; onu engellemeye her şeye gücü yeten Zeus'un bile gücü yetmez, o da boyun eğer ve isteyerek ona eğilir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)