İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“İnsan yalnızca bir nefes ve bir gölgedir.”

— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

ἄνθρωπός ἐστι πνεῦμα καὶ σκιὰ μόνον.

Ne anlatıyor?

Sofokles'in bu kısa fragmanı, insanın varoluşsal kırılganlığını ve geçiciliğini yoğun biçimde ifade eder. "Pneuma" (nefes, soluk) ve "skia" (gölge) imgeleri, insan yaşamını hem maddi hem manevi açıdan geçici ve uçucu bir nitelikle tanımlar. Nefes, yaşamın en temel ve en kırılgan göstergesidir; bir an var olur, sonra kaybolur. Gölge ise ışıkla beliren ama elle tutulamayan, süreksiz bir varoluşa işaret eder.

Bu düşünce, antik Yunan bilgeliğinde insanın tanrılar karşısındaki konumunu sıkça vurgulayan bir temadır. İnsan, güç ve kalıcılık yanılsamasına kapılsa da esasında anlık ve kırılgandır. Sofokles'in tragedyalarında bu bilgi, büyük yıkımların ardından dile getirilir; izleyiciye hem bir tevazu hem de bir teselli kaynağı olur. Bugün için de söz, insan ömrünün kısalığı ve alçakgönüllülük üzerine güçlü bir düşünme davetidir; büyük tutkular ve hırslar, nefes ile gölgenin hafifliği karşısında göreceleşir.

Hangi bağlamda söylendi?

Sofokles'in günümüze tam metni ulaşmamış, yalnızca fragmanları bilinen bir oyunundan alınmıştır. Verilen künye TrGF 13 ve E. H. Plumptre tarafından yapılan 1865 tarihli çeviriyi gösterir. Fragmanın hangi oyuna ait olduğu ve hangi karakter tarafından söylendiği kesin olarak belirtilmediği için ek bağlam verilmesi doğru olmaz.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler