Ünlü söz
“Ne kendimi ne de seni üzeceğim. Bunları boş yere mi sorguluyorsun? Benden öğrenemezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
ἐγὼ οὔτ᾿ ἐμαυτὸν οὔτε σ᾿ ἀλγυνῶ. τί ταῦτ᾿ ἄλλως ἐλέγχεις; οὐ γὰρ ἂν πύθοιό μου.
Ne anlatıyor?
Bu sözde konuşmacı, muhatabının ısrarlı soruları karşısında sessiz kalmayı seçtiğini, çünkü konuşmanın hem kendisine hem karşısındakine acı vereceğini ifade eder. Sorgulamanın boşuna olduğunu, zira istenen bilginin kendisinden alınamayacağını açıkça belirtir. Bu tavır, bilginin bazen koruyucu bir suskunluk gerektirdiği fikrini yansıtır.
Klasik tragedyanın önemli temalarından biri olan bilme ve bilmeme gerilimi burada kendini gösterir. Konuşmacı, hakikati söylemenin yol açacağı yıkımı öngörerek susmayı bir tür etik sorumluluk olarak üstlenir. Sözün gücü ve tehlikesi üzerine düşündürür; bazı gerçeklerin dile getirilmesinin hem söyleyene hem işitene zarar verebileceğini, susmanın da bir eylem biçimi olabileceğini hatırlatır.
Günümüz okuru için bu söz, iletişimde dürüstlük ile merhamet arasındaki dengeyi sorgulamaya davet eder. Her hakikatin her koşulda söylenmesi gerekmediği, bazen susmanın karşıdakini koruyucu ve ilişkide yıkımı önleyici bir rol oynayabileceği fikri, çağdaş etik tartışmalarında da yankı bulur.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Künye: Lines 332–333 (tr. Gilbert Murray, 1911) : Nay, I see that thou, on thy part, openest not thy lips in season: therefore I speak not, that neither may I have thy mishap. (tr. R. C. Jebb, 1893) : I will never reveal my dreadful secrets, or rather, yours. (tr. Bernard M. W. Knox, 1959)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kazanç tatlıdır, yalanlardan gelse bile.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Kötülüklerin iknası hızlı yol alır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Sahte sözler meyve vermez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiç kimse istemeden hata yaptığı için kötü değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)