İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Nefret ettiklerin için ne aşırı öfkelen ne de onları unut.”

— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

μήθ᾿ οἷς ἐχθαίρεις ὑπεράχθεο μήτ᾿ ἐπιλάθου.

Ne anlatıyor?

Bu söz, düşmanlık ve kırgınlık karşısında ölçülü olmayı öğütler. Bir yanda sürekli öfkeyle yanıp tutuşmak, kişinin kendi iç huzurunu tüketen bir hale dönüşebilir; diğer yanda uğranılan haksızlığı tümüyle unutmak da adalet duygusunu zayıflatır. Sofokles bu cümlesiyle iki uç arasında dengeli bir yol önerir: Duygulara teslim olmadan ama haksızlığı da yok saymadan yaşamak.

Antik Yunan düşüncesinde ölçülülük (sophrosyne) önemli bir erdemdir. Aşırı öfke, insanı körleştirir ve sağlıklı karar almasını engeller. Ancak hafıza da ahlaki bir işleve sahiptir; yaşananları bilinçli biçimde hatırlamak, kişinin kendini ve sevdiklerini koruması için gereklidir. Söz, bu gerilimi derinlemesine kavrar.

Günümüzde bu ifade, kişisel ilişkilerden toplumsal meselelere kadar geniş bir alanda anlamlıdır. İnsan, uğradığı haksızlıkları ne saplantı haline getirerek kendine zarar vermeli ne de kolayca silip geçmişin derslerini yitirmelidir. Sağlıklı bir adalet anlayışı, hafıza ile duygusal dengeyi bir arada tutabilmeyi gerektirir.

Hangi bağlamda söylendi?

Sofokles'in Elektra oyununda koro, Elektra'ya hitaben bu sözleri söyler. Elektra, babasının katillerine karşı uzun süredir dinmeyen bir öfke ve yas içindedir. Koro, onun ölçüsüz kederinin ve düşmanlığının kendisine zarar vermesinden endişe eder; hem aşırı öfkeden hem de haksızlıkları unutmaktan sakınması gerektiğini ifade eder.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler