Ünlü söz
“Nice harikulade şey vardır, ama insandan daha harikulade hiçbir şey yoktur.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
πολλὰ τὰ δεινὰ κοὐδὲν ἀν- θρώπου δεινότερον πέλει.
Ne anlatıyor?
Sofokles bu ünlü korosal bölümde insanın doğadaki eşsiz konumunu ve yeteneklerini anlatır. İnsan; denizleri aşar, toprağı işler, hayvanları evcilleştirir, konuşmayı ve düşünmeyi öğrenmiş, şehirler kurmuş, yasalarla toplumu düzenlemiştir. Bu yönleriyle insan, doğadaki diğer tüm varlıklardan üstün ve daha hayranlık uyandırıcıdır.
Ancak bu söz, sadece bir övgü değil, aynı zamanda bir uyarı da içerir. İnsanın harikuladeliği, onu hem büyük iyiliklere hem de büyük kötülüklere götürebilir. Aynı zekâ ve beceri, hem uygarlığın kurulmasına hem de yıkımın getirilmesine yol açabilir. İnsanın bu çift yönlü doğası, Antigone'nin ilerleyen bölümlerinde Kral Kreon'un inatçılığı ve felaketiyle somutlaşır.
Günümüz okuruna bu söz, insanın potansiyelinin büyüklüğünü hatırlatırken, bu potansiyelin sorumlulukla kullanılması gerektiğini de ima eder. Teknolojik ilerlemelerin, bilimsel keşiflerin ve toplumsal değişimlerin insan eliyle hem yapıcı hem yıkıcı olabileceği gerçeği, bu sözün çağlar ötesi geçerliliğini korumasını sağlar.
Hangi bağlamda söylendi?
Antigone trajedisinin en ünlü korosal bölümlerinden biridir. 'İnsanın Harikuladeliği' olarak bilinen bu bölüm, oyunun başlarında korobaşı tarafından söylenir. Antigone'nin kardeşini gömmek için yasaklara karşı çıkmasının ardından koronun bu sözü, insanın gücünü ve sınırlarını düşündürmek amacıyla söylenir.
Kaynak
- Eser: Antigone
- Künye: Lines 332–333 (tr. Dudley Fitts and Robert Fitzgerald, 1938) : There are many wonderful things, and nothing is more wonderful than man. (tr. R. W. Livingstone, 1935)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Böyle dostları yitirenler sevinir, onlara sahip olanlar ise kaçmak için dua eder.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Kötülüklerin iknası hızlı yol alır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiç kimse istemeden hata yaptığı için kötü değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü aşk yalnızca erkeklerin üzerine gelmez, kadınların da üzerine gelmez, tanrıların yukarıdaki ruhlarını bile altüst eder ve denize açılır; onu engellemeye her şeye gücü yeten Zeus'un bile gücü yetmez, o da boyun eğer ve isteyerek ona eğilir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)