İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Öyleyse ölümlü biri, hayatının sınırını acı bir şey yaşamadan geçmedikçe, son gününü bekleyip de hiç kimseye mutlu dememeli.”

— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

ὥστε θνητὸν ὄντ᾿ ἐκείνην τὴν τελευταίαν ἔδει ἡμέραν ἐπισκοποῦντα μηδέν᾿ ὀλβίζειν, πρὶν ἂν τέρμα τοῦ βίου περάσῃ μηδὲν ἀλγεινὸν παθών.

Ne anlatıyor?

Bu söz, mutluluğun ancak bir insanın hayatının bütünü görüldükten sonra değerlendirilebileceği fikrini savunur. Bir insana hayattayken "mutlu" demek, onun sonunu bilmeden hüküm vermek demektir. Çünkü hayat değişken ve kırılgandır; bugün parlak görünen bir yaşamın yarın nasıl evrileceği bilinemez. İnsan ancak ömrünü tamamlayıp sona erdirdiğinde, başına acı bir şey gelmeden hayatını bitirmişse mutlu sayılabilir.

Bu görüş Antik Yunan düşüncesinde güçlü bir yere sahiptir. "Bir insanın mutluluğundan söz edebilmek için ölümünden sonrasını beklemek" anlayışı, özellikle Herodot'taki Kroisos hikâyesinde ve tragedyalarda sıkça işlenir. Sofokles'in bu dizeleri de mutluluğu bir sonuç olarak değil, bir ömrün bütünlüğü içinde değerlendirilen bir durum olarak görür. İnsanın kaderi, sonuna kadar yazılmamış bir metin gibidir. Bu yüzden yaşarken yapılan mutluluk yargıları daima eksik ve acelecidir. Söz bugün de hatırlatır: Hayatın kıymeti, bitmeden kesin hükme bağlanamaz; son an, bütün hikâyeyi baştan yorumlatabilir.

Dizelerin melankolik bir bilgeliği vardır; ama bu bir kötümserlik değil, bir uyarıdır. İnsan bugün sahip olduklarının kalıcı olduğunu düşünmemeli, fakat aynı zamanda hayatın bütününü gözetmeyi öğrenmelidir. Kimseye erken hüküm vermemek, hem başkalarına hem de kendimize karşı en adil tutumlardan biridir. Çünkü insan ancak son perde kapandığında, öyküsünün tamamı belli olur ve işte o zaman mutluluğu hakkında konuşulabilir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler