Ünlü söz
“Talih, eylemde bulunmayanların müttefiki değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
οὐκ ἔστι τοῖς μὴ δρῶσι σύμμαχος τύχη.
Ne anlatıyor?
Bu fragmanda Sofokles, kader ve insan çabası arasındaki ilişkiyi veciz bir biçimde özetler. Şans ya da talih, kendiliğinden kimsenin yanında yer almaz; yalnızca harekete geçenlerin, bir şeyler yapmaya çalışanların müttefiki olabilir. Eylemsizlik, insanı yalnızca edilgen bir bekleyişe mahkûm eder; oysa başarı ve fırsat, ancak aktif çabanın sonucunda ortaya çıkar.
Sofokles bu sözüyle, Antik Yunan düşüncesindeki önemli bir gerilime de ışık tutar: kader ya da tanrısal irade ne kadar güçlü olursa olsun, insanın kendi payına düşeni yapması gerekir. Talih, tembeli ya da kararsızı değil, cesaretle yola çıkanı ödüllendirir. Bu fikir, trajedilerdeki karakterlerin çoğu zaman kendi seçimleri ve eylemleriyle yüzleşmek zorunda kalmasıyla da uyumludur.
Bugünün okuru için bu söz, risk almanın, inisiyatif kullanmanın ve çabalamanın önemini hatırlatan zamansız bir uyarıdır. Şansın yalnızca dışsal bir güç olmadığını, büyük ölçüde insanın kendi eylemleriyle şekillendiğini ifade eder.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: From known plays
- Künye: Frg. 407 TrGF (tr. E. H. Plumptre, 1865)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Bu adam, tıpkı çalışkan bir öküz gibi, iyi yemek yemeden çalışmaz.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Emek, emeğe emek getirir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Evladım, mızrakla üstün gelmeyi iste; fakat her zaman tanrıyla birlikte üstün gelmeyi iste.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Eylemlerinden korkmayan kişi, sözlerden de korkmaz.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü hızlı düşünenler güvenli değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü haklı olanla birlikteyken büyük düşünmek mümkündür.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)