Ünlü söz
“Ah! Gazetecilik okunamaz durumda, edebiyat da okunmuyor.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
İngilizce aslı
Oh! journalism is unreadable, and literature is not read.
Ne anlatıyor?
Wilde bu nükteli sözünde, döneminin gazeteciliği ile edebiyatı arasındaki ilişkiyi çarpıcı bir tezatla özetler. Gazetecilik, ona göre, dili ve içeriği bakımından o kadar kalitesizdir ki okunmaya dayanıklı değildir; edebiyat ise nitelikli olmasına karşın okur kitlesinin ilgisinden yoksun kalmıştır. Cümledeki simetri, iki durumun birlikte yarattığı kültürel çöküntüyü vurgular: bir yanda yazının değersizleşmesi, öbür yanda değerli yazının görmezden gelinmesi.
Wilde, estetik değerlere büyük önem veren bir yazar olarak, yazılı kültürün ticarileşmesinden ve yüzeyselleşmesinden rahatsızdı. Gazeteciliğin hızla yaygınlaştığı geç Viktorya döneminde, edebiyatın seçkin konumunun sarsıldığını gözlemliyordu. Bu söz, onun sanatı gündelik işlevsellikten üstün gören tavrını da yansıtır.
Bugün için bu söz, medya ve okuma alışkanlıkları üzerine hâlâ geçerli bir taşlama gibi okunabilir. Hızlı tüketilen içerikler ile derinlikli edebiyat arasındaki uçurum, farklı biçimlerde de olsa günümüzde de sürüyor.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Wilde'ın 1891'de yayımlanan 'The Critic as Artist' (Bir Sanatçı Olarak Eleştirmen) adlı deneme-diyaloğunun birinci bölümünde geçer. Eserde Gilbert ve Ernest karakterleri sanat, eleştiri ve toplum üzerine konuşurken, Wilde dönemin gazetecilik pratiğini ve okur alışkanlıklarını hicveder. Bu ifade, Viktorya çağı basınının yaygınlaştığı bir dönemde edebiyatın kültürel rolüne ilişkin eleştirel bir gözlemdir.
Kaynak
- Eser: Part I
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Oscar_Wilde
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Söyle bana, onunla [Max Beerbohm] yalnız kaldığında Sfenks, yüzünü çıkarıp maskesini mi gösteriyor?”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Psikoloji bir bilim olarak emekleme çağındadır. Sanatın hatırına, umarım hep öyle kalır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Walt Whitman'ın öpücüğü hâlâ dudağımda.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Nihai ifşaat şudur ki, yalan söylemek, güzel ve gerçek olmayan şeyler anlatmak, sanatın asıl amacıdır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Hep okunamaz olan gerçekleşir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Ve nihayetinde, moda nedir? Sanatsal açıdan bakıldığında, genellikle o kadar dayanılmaz bir çirkinlik biçimidir ki onu her altı ayda bir değiştirmek zorunda kalırız.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)