Ünlü söz
“Eleştiri, insan zihninin biçimlerindeki çeşitliliğe rağmen birliğini vurgulayarak ırk önyargılarını ortadan kaldıracaktır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
İngilizce aslı
Criticism will annihilate race-prejudices by insisting upon the unity of the human mind in the variety of its forms.
Ne anlatıyor?
Oscar Wilde bu sözünde eleştiriye, dar anlamda bir sanat ya da edebiyat değerlendirmesi olmanın ötesinde, kültürel ve toplumsal bir işlev yükler. Ona göre eleştirinin esas gücü, farklı geleneklerden, dillerden ve halklardan gelen eserlerin aynı insan zihninin farklı tezahürleri olduğunu göstermesidir. Bu bakış açısı, 'biz' ve 'onlar' ayrımını besleyen ırk önyargılarının zeminini sarsar.
Wilde, insan zihninin biçimlerindeki çeşitliliğin bir kusur değil, zenginlik olduğunu ima eder. Eleştiri, bu çeşitliliği karşılaştırarak, çözümleyerek ve ortak insani meselelerle ilişkilendirerek, kültürler arasındaki uçurumları kapatabilir. Önyargıların çoğu bilgisizlikten ve tek bir bakış açısına saplanıp kalmaktan doğar; eleştiri ise okuru başka zihinlerle buluşturur.
Bu düşünce, Wilde'ın estetizminin kozmopolit yönünü yansıtır. Onun için güzellik ve düşünce, ulusal ya da ırksal sınırlara bağlı değildir. Eleştirmen, bu sınırları aşan bir okuma pratiğiyle insanlığın ortak zihinsel mirasını görünür kılar ve böylece ayrımcılığın fikri temellerini aşındırır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: Part II
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Oscar_Wilde
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Söyle bana, onunla [Max Beerbohm] yalnız kaldığında Sfenks, yüzünü çıkarıp maskesini mi gösteriyor?”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Psikoloji bir bilim olarak emekleme çağındadır. Sanatın hatırına, umarım hep öyle kalır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Walt Whitman'ın öpücüğü hâlâ dudağımda.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Bir adamın hiç düşmanı kalmadığında, onda sıradan, bayağı bir şey var demektir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Senin doğanı anlayamıyorum. Eğer benim doğam senin kavrayışına uygun olmak için değil de kendi gereklerime göre biçimlendirilmiş olsaydı, korkarım dünyada çok zavallı bir izlenim bırakırdım.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Sefalet ve yoksulluk öylesine mutlak biçimde aşağılayıcıdır ve insan doğası üzerinde öylesine felç edici bir etki yapar ki, hiçbir sınıf kendi çektiği acının gerçekten farkında olmaz. Acılarının kendilerine başkaları tarafından söylenmesi gerekir ve çoğu zaman bu insanlara hiç inanmazlar.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)