Şiir

Bâğ-ı Dehrin Hem Hazânın Hem Bahârın Görmüşüz

Bâğ-ı dehrin hem hazânın hem bahârın görmüşüz Biz neşâtın da gamın da rûzgârın görmüşüz Çok da mağrûr olma kim meyhâne-i ikbâlde Biz hezârân mest-i mağrûrun humârın görmüşüz Top-ı âh-ı inkisâra pâydâr olmaz yine Kişver-i câhın nice sengîn-hisârın görmüşüz Bir hurûşiyle eder bin hâne-i ikbâli pest Ehl-i derdin seyl-i eşk-i inkisârın görmüşüz Bir hadeng-i cân-güdâz-ı âhdır sermâyesi Biz bu meydânın nice çâbük-süvârın görmüşüz Bir gün eyler dest-beste pây-gâhı câygâh Bi-‘aded mağrûr-ı sadr-ı i’tibârın görmüşüz Kâse-i deryûzeye tebdîl olur câm-ı murâd Biz bu bezmin Nâbîyâ çok bâde-hârın görmüşüz

Şiir açıklaması

Şair, dünyayı mevsimleri değişen bir bahçeye benzeterek hem mutluluğu hem de kederi yaşadığını söyler. Bu deneyim ona talihin kalıcı olmadığını öğretmiştir. İkbal meyhanesi, yani alkollü maddelerin satılıp içildiği yer, geçici başarı ve itibarın simgesi gibidir. Şair, burada kendini üstün gören nice kişinin sonunda düşüşünü gördüğünü belirterek kibirli olmamayı öğütler.

Şiirde kırılmış gönüllerin iç çekişi ve gözyaşı, güçlü görünen iktidarları bile sarsabilecek bir kuvvet olarak anlatılır; taş kaleli ülkeler ve yüksek mevki sahipleri de bu değişimden korunamaz. Son bölümde murat kadehinin bir dilenci kâsesine dönüşmesi, istek ve bolluğun yoksunluğa dönebileceğini anlatır. Kâse, derince bir çanaktır. Şiirin ana düşüncesi, talihin değişkenliği karşısında gurura kapılmamak ve başkalarının acısını küçümsememektir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

bâde: Başına geldiği kelime ve tamlamalara “sonra” anlamı katarak zarf fonksiyonunda birleşik şekiller yapar.
kâse: cam, çini, toprak v.s.'den yapılmış derince çanak
meyhane: alkollü maddelerin satıldığı ve içildiği mekân

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)