İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Ey Nâme Sen Ol Mâh-likaadan mı Gelürsün

Nâbi · Nâbi kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Ey nâme sen ol mâh-likaadan mı gelürsün Ey hüdhüd-i ümmîd Sebâ'dan mı gelürsün Âlûde-i hûndur yine dâmân ü girîbân Ey gamze-i hûn-hâr gazâdan mı gelürsün Şevkin var alub satmağa erbâb-ı niyâzı Sevdâ-geri-i sûk-i Minâ'dan mı gelürsün Teşrîfe bu şeb va'di var ol şem'-i ümîdin Ey hâb-ı siyeh-baht aşâdan mı gelürsün Bu secde-i bî-hûde nedir her kademinde Ey hâme-i bî-mağz likaadan mı gelürsün İtmiş sana dil-hastelerin hâleti te'sir Ey çeşm-i siyeh dâr-ı şifâdan mı gelürsün Her bir yere mûyundan akar âb-ı letâfet Deryâ-yı letâfetde şınâdan mı gelürsün Zâhid bizi tahvîf ile teşvîşe düşürme Sen mahkeme-i rûz-i cezadan mı gelürsün Bilsem ne içün varmış idin kûyuna ey eşk Tahrîk-i gazabdan mı recâdan mı gelürsün Nâbî gazeli gibi hoş-âyendeliğin var Ey bâd-ı revân-bahş Ruhâ'dan mı gelürsün

Şiir açıklaması

Bu gazelde konuşan, bir mektuba seslenerek onun sevgiliden gelip gelmediğini sorar. Mektup, umut taşıyan bir haberci gibi düşünülür; “Ey hüdhüd-i ümmîd” sözü de bekleyiş ve haber umudunu güçlendirir. Şiir boyunca kan, secde, şifa, deniz ve rüzgâr imgeleriyle sevgiliye duyulan özlem, heyecan ve kaygı dile getirilir. Sevgilinin güzelliği ve etkisi, birbirini izleyen sorularla anlatılır; bu soruların kesin bir yanıtı verilmez, böylece şiirdeki arayış sürer.

Şeb geceyi, şem mumu, hâb uykuyu, baht ise yazgıyı karşılar. “Ümîd şem‘i” imgesi, sevgilinin gelişiyle ilgili umudu bir ışık gibi sunar. Konuşan ayrıca zâhide, kendisini korku ve kaygıya düşürmemesini söyler; mahkeme imgesi bu uyarının ağırlığını artırır. Son beyitte şaire ve rüzgâra sesleniş, şiirin akıcı havasını tamamlar. Genel olarak gazel, sevgiliyi beklemenin hem umut veren hem de huzursuz eden hâlini anlatır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

baht
yazgı.
bad
rüzgâr, yel
şem
mum
şeb
gece
hab
Uyku.
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
mahkeme
Bir yargıçtan veya bazen savcı ve yargıçlardan oluşan bir kurulun, yargı görevini yerine getirdikleri yer; yargı yeri, yargıevi, mahkeme kapısı
düşürme
düşürmek işi

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)