İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Yâre Varsun Peyk-i Nâlem Âh ü Zânm Söylesün

Nâbi · Nâbi kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Yâre varsun peyk-i nâlem âh ü zânm söylesün Âb-ı çeşm-i girye-i bî-ihtiyârım söylesün Çâk-çâk-i sine virsün mevce-i gamdan haber Zahm-ı hûn-pâş-ı derûnum inkisarım söylesün Gonca gülsün gül açılsun cûy feryâd eylesün Sen dur ey bülbül bir az gül-şende yârim söylesün Ârzû-yi vasi ile şeb-zindedâr olduklarım Girye-i hasretle çeşm-i intizârım söylesün Bende yok kudret edaya harf-i şevki Nâbiyâ Hâme-i rengîn-sarîr-i bî-karârım söylesün

Şiir açıklaması

Şair, sevgiliye kendi feryadını ulaştırmasını ister. “Peyk”, Osmanlı İmparatorluğu’nda padişahın emirlerini ulaştırmakla görevli yaya posta sınıfıdır; şiirde şair, feryadını taşıyan bir haberci gibi düşünülür. İstem dışı dökülen gözyaşlarının ve “sine”sinin, yani göğsünün, içindeki kederi anlatmasını diler. Göğüsteki yaraların dalga dalga gelen gamı duyurması, acının yoğunluğunu gösteren imgeler arasındadır.

Goncanın ve gülün açması, suyun feryat etmesi, bülbülün susup sevgiliye söz bırakması doğaya insan özellikleri kazandırır. Şair, kavuşma arzusuyla geceleri uyanık kaldığını; hasret gözyaşları içinde sevgiliyi beklediğini söyler. “Şeb” gece demektir. Son bölümde “bende” sözü kul anlamındadır: Şair, duygusunu anlatmaya gücünün yetmediğini, bunu dur durak bilmeyen kaleminin söylemesini ister. Şiirin ana duygusu, sevgiliye duyulan özlem ve bu özlemin yarattığı kederdir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

peyk
Osmanlı İmparatorluğu'nda, padişahın emirlerini yerine ulaştırmakla görevli yaya posta sınıfı
sine
göğüs
mevce
dalga
şeb
gece
bende
köle, kul

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)