İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Bana

Kanuni Sultan Süleyman · Kanuni Sultan Süleyman kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Pâdişâh-ı 'aşkam u dil defter u dîvân bana Derd u mihnet sözlerin yazdum yeter 'unvân bana İnlerem tanbûr-veş bagrum delindi ney gibi Bezm-i gamda mesken oldı kûşe-i hicran bana Buseye bir cân nedür bin cân virürdüm cân ile Yarım ağız buse ikrar eylese yârum bana Öldürür gerçi ki gamzen 'âşıka virmez amân Leblerün Îsî-nefes her lahza virür cân bana Yanayum pervâne veş şem'-i cemâli nûrına Şem'-i hüsne çün Muhibbi didi dilber yan bana

Şiir açıklaması

Şiirde âşık, kendisini aşkın padişahı olarak anlatır; gönlünü ve yaşadıklarını bir defter gibi düşünerek derdini kayda geçirir. “Derd u mihnet” sözleri, çektiği sıkıntı ve üzüntüleri öne çıkarır. Bağrının tanbur gibi inlemesi, ney gibi delindiğini söylemesi, aşk acısının sesini ve derinliğini duyurur. Gam meclisinde ayrılık köşesini mesken edinmesi de sevgiliden uzaklığını anlatır.

Âşık, sevgilisi yarım ağızla bir öpücüğü açıkça kabul etse bunun için bin can vereceğini söyler. Sevgilinin bakışı can yakarken dudaklarının her an can verdiğini belirtmesi, aşkın acı ve umut taşıyan iki yönünü gösterir. Son bölümde mum ve pervane imgeleriyle âşık, sevgilinin güzelliği uğruna yanmaya razıdır. Böylece şiir, sevgiliye duyulan yoğun bağlılığı, ayrılık acısını ve kavuşma umudunu dile getirir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

ikrar
saklamayıp doğruca söyleme, açıkça söyleme
didi
dedididi
lahza
zamanın bölünemeyecek kadar kısa parçası, an
mihnet
bela, musibet, sıkıntı, üzüntü
padişah
Osmanlı Devleti'nde devlet başkanına verilen unvan, sultan
defter
genellikle hafif bir kapak içerisinde, yazı yazmak için araya tutturulmuş kâğıt yaprakları
şem
mum
ney
Klasik Türk müziğinde ve özellikle tekke müziğinde yer alan, kaval biçiminde, yanık sesli, kamıştan yapılan bir nefesli çalgı aleti
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)