İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Celis-i halvetim, varım, habibim mah-ı tabanım

Kanuni Sultan Süleyman · Kanuni Sultan Süleyman kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Celîs-i halvetim, varım, habîbim mâh-ı tâbânım Enîsim, mahremim, varım, güzeller şâhı sultânım Hayâtım hâsılım, ömrüm, şarâb-ı kevserim, adnim Bahârım, behçetim, rûzum, nigârım verd-i handânım Neş'âtım, işretim, bezmim, çerâğım, neyyirim, şem’im Turunc u nar u nârencim, benim şem’-i şebistânım Nebâtım, sükkerim, gencim, cihan içinde bî-rencim Azîzim, Yûsuf’um varım, gönül Mısr’ındaki hânım Sitanbulum, Karaman’ım, diyâr-ı milket-i Rûm’um Bedahşân’ım ve Kıpçâğım ve Bağdâd’ım, Horasanım Saçı târım, kaşı yayım, gözü pür-fitne, bî-mârım Ölürsem boynuna kânım, meded hey nâ-müselmânım Kapında çünki meddâhım, seni medh ederim dâim Yürek pür gam, gözüm pür nem, Muhibbî’yem ve hoş hâlım!

Şiir açıklaması

Şiirdeki ses, sevgiliye “Celîs-i halvetim, varım, habîbim” diye seslenerek onu yakınında tuttuğu, sevdiği ve hayatının merkezine koyduğu kişi olarak anlatır. Parlak ay, bahar, gülen gül, Kevser şarabı ve mum imgeleri sevgilinin güzelliğini, verdiği sevinci ve ışığı öne çıkarır. “Şem”in sözlükteki anlamı mumdur; “şem’-i şebistânım” sözüyle sevgili geceyi aydınlatan bir muma benzetilir.

İstanbul’dan Horasan’a kadar yer adlarının sevgiliye aitmiş gibi sıralanması, onun anlatıcının dünyasının her yanını kapladığını düşündürür. Saç, yay biçimli kaş ve etkileyici göz imgelerinin ardından anlatıcı, sevgilinin kendisini incittiğini söyler; yine de onu övmeyi sürdürür. Son dizelerde “gam”ın tasa, kaygı ve üzüntü; “nem”in havadaki su buharı miktarı anlamı, kederli ve nemli gözler imgesini destekler. Şiirin ana duygusu yoğun hayranlık ve bağlılıktır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

nem
havada bulunan su buharı miktarı
şem
mum
gam
tasa, kaygı, üzüntü
içinde
süresince, zarfında

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)