Şiir
Geç kaşıyla gözleri her lahza âl üstündedir
Kanuni Sultan Süleyman · Kanuni Sultan Süleyman kimdir?
Şiir açıklaması
Şiirde konuşan kişi, sevgilinin güzelliği karşısında âşıkların çektiği acıyı dile getirir. Sevgilinin bakışları âşıkları yaralayacakmış gibi anlatılır; konuşan, sevgili onların iç hâlini bilseydi merhamet edeceğini söyler. “Her lahza” sözü, bu durumun her an yaşandığını vurgular; lahza, zamanın bölünemeyecek kadar kısa parçasıdır. Gözyaşı, âşığın derdini görünür kılan temel imgedir.
Sonraki dizelerde bahar, gül bahçesi ve ılımlı havalarla güzellik ve canlılık öne çıkar. Gülün sultan gibi divan kurması, bahçeyi bir meclise benzetir; fidanlar da onun çevresinde ayakta duran kişiler gibi düşünülür. Divan, yüksek düzeydeki devlet adamlarının kurduğu büyük meclistir; sahn ise avlu demektir. Son bölümde konuşan, dünyanın yok olma ihtimali, yani zevali nedeniyle ona gönülden bağlanmadığını belirtir. Böylece şiir, aşk acısının yanında dünyanın geçiciliğini de hatırlatır.
Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Metindeki kelimelerin anlamları
- lahza
- zamanın bölünemeyecek kadar kısa parçası, an
- zemin
- Taban, döşeme, yer
- zeval
- yok edilme, yok olma
- divan
- yüksek düzeydeki devlet adamlarının kurduğu büyük meclis
- hâl
- bir şeyin içinde bulunduğu şartların veya taşıdığı vasıfların hepsi
- sahn
- Avlu.
- nihal
- fidan
- dem
- nefes, soluk
- her
- önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)