İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Karşında ben pervaneyem

Kanuni Sultan Süleyman · Kanuni Sultan Süleyman kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Karşında ben pervâneyem, Sen şem-i tâbânsın bana... Aşkınla ben divâneyem, Sen âfet-i cânsın bana! Cevr ü cefâ, kahr ü sitem, Mihr ü vefâ cûd ü kerem... Ben bende-i fermânınem, Sen şâh-ı sultânsın bana! Zülfüne gönlüm bestedir, Âhım göğe peyvestedir... Cânâ, Muhibbî hastedir, Sen derde dermânsın bana...

Şiir açıklaması

Şiirde âşık, sevgilisine duyduğu güçlü bağlılığı dile getirir. Kendini “pervâne”, sevgiliyi ise “şem”, yani mum olarak anlatır; bu imgeler, âşığın sevgilinin çevresinde dönen ve ona yönelen hâlini düşündürür. Sevgili ayrıca “şâh-ı sultan” diye anılır; âşık da kendisini onun “bende”si, yani kulu olarak görür. Böylece sevgilinin yüceliği, âşığın ona teslim oluşuyla birlikte öne çıkar.

“Cevr ü cefâ” sözleri, verilen anlamıyla zulüm ve sıkıntıyı; “kerem” ise soyluluğu çağrıştırır. Şiirde bu ifadeler, aşkın hem acı hem bağlılık içeren yönünü gösterir. Âşık, gönlünün sevgilinin zülfüne bağlı olduğunu, ahının göğe yükseldiğini söyler. Son bölümde kendisini “Muhibbî” diye anar; hasta olan gönlüne sevgiliyi derman olarak görür. Ana duygu, sevgiliye duyulan aşk ve ona duyulan derin bağlılıktır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

şem
mum
cefa
zulüm
kerem
Soyluluk.
bende
köle, kul
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)