İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Sakın aldanma cihâna olmasun sende gurûr

Kanuni Sultan Süleyman · Kanuni Sultan Süleyman kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Sakın aldanma cihâna olmasun sende gurûr Ne kadar devlet bulursan kendözüni eyle mûr Her ne denlü derd ü mihnet kim gele eyle kabûl Hîç işitmedün mi kim dünyâ degül cây-ı sürûr Eyleme kibr ü hased merdûd olan şeytâna bak Zühdüne tayanma gel gör noldı Bel'âm-ı Ba'ûr Sabr kıl kim sabr ile dirler koruk helvâ olur Gitmesün hergiz dilünden zikrün olsun yâ sabûr Çirk-i dünyâ ile olmışdur mülevves bu gönül Cehd kıl tevhîdile anun yirine tola nûr Tâc ü taht ü zûr-ı bâzûya Muhibbi bakma gel Hîç bilür misün ki şimdi kandedür Behrâm-ı Gûr

Şiir açıklaması

Şiir, dünyanın geçici nimetlerine kapılıp gurura kapılmamayı öğütler. Şair, insanın ne kadar güç ve varlık sahibi olursa olsun kendini küçük görmesini ister. Dert ve mihnet, yani sıkıntı ve üzüntü geldiğinde bunları sabırla karşılamayı; dünyanın her zaman sevinç getirmediğini hatırlatır. Kibir ve haset eleştirilirken Bel’âm-ı Ba’ûr örneği, kişinin kendi zühdüne güvenerek yanılabileceğini düşündürür.

“Koruk helvâ olur” sözü, sabırla beklenen şeyin zamanla güzelleşebileceğini anlatır. Şair, zikri dilinden düşürmemeyi ve gönlü dünyaya ait kirlerden arındırıp tevhidle nurlandırmayı öğütler. Son bölümde taç, taht ve kol gücü gibi kudret göstergelerinin kalıcı olmadığı vurgulanır; Behrâm-ı Gûr’un nerede olduğuna ilişkin soru da insanın dünyadaki gücünün geçiciliğini hatırlatır. Şiirin ana düşüncesi, alçakgönüllü ve sabırlı yaşamak, geçici olanla övünmemektir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

cay
Yaz ayı, mevsimi.
mihnet
bela, musibet, sıkıntı, üzüntü
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
aldanma
aldanmak işi
eyleme
eylemek işi

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)