Şiir

Ben Umardım ki Seni Yâr-ı Vefâ-dâr Olasın

Ben umardım ki seni yâr-ı vefâ-dâr olasın Ne bileydim ki seni böyle cefâ-kâr olasın Hele sen kaaide-î cevrde eksik komadın Dostluk hakkı ise ancağ ola var olasın Reh-i âşkında neler çektüğüm ey dost benim Bilesin bir gün ola aşka giriftâr olasın Sözüme uymadın ey asılası dil dilerim Ser-i zülfüne anın âhiri ber-dâr olasın Sen ki cân gül-şeninin bi gül-i nev-restesisin Ne revâdır bu ki her hâr ü hasa yâr olasın Beni âzâde iken aşka giriftâr itdin Göreyim sen de benim gibi giriftâr olasın Bed-duâ etmezem ammâ ki Huda'dan dilerim Bir senin gibi cefâ-kâra hevâ-dâr olasın Şimdi bir hâldeyüz kim ilenen düşmanına Der ki Mihrî gibi sen dahi siyeh-kâr olasın

Şiir açıklaması

Mihrî Hatun’un şiirinde konuşan kişi, sevgilisinden vefa ve dostluk beklerken karşılığında cefa, yani zulüm gördüğünü söyler. “Ben umardım...” dizesi, beklenti ile yaşanan hayal kırıklığını karşı karşıya getirir. Aşk yolunda çektiği sıkıntıların sevgili tarafından bir gün anlaşılmasını ister; onun da aşka düşüp benzer bir acı yaşamasını diler.

Şiirde sevgili “yâr” yani sevgili olarak anılır. Çiçek imgesiyle “her hâr ü hasa yâr” sözü yan yana getirilerek güzellik ile kırgınlık arasındaki karşıtlık vurgulanır. “Bed-duâ etmezem” demesi, doğrudan beddua etmediğini belirtir; yine de sevgilinin kendisi gibi cefakâr birine gönül vermesini dileyerek sitemini dile getirir. Son dizede Mihrî’nin adının bedduada örnek verilmesi, aşk acısının konuşanın dünyasını nasıl sardığını gösterir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

nev: çeşit, cins, tür
amma: ama
ser: baş
cefa: zulüm
yâr: sevgili
her: önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
ben: (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
dostluk: dost olma durumu; mihribanlık, ülfet.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)