Eşk-i Çeşmümden Olur Cuş İtdügi Irmaklar

Şiirde Mihrî, sevgilinin ayrılığıyla yaşadığı derin özlemi anlatır. Gözyaşları ırmakları coşturur, iç çekişlerinin dumanı dağları bulutlandırır; böylece âşığın acısı, doğayı etkileyen büyük bir güç gibi gösterilir. Gece gündüz dönen dolap ve akan sular, dinmeyen ağlayışı; titreşen yapraklar ve çağlayan sular ise sevgilinin yokluğunda her şeyin bu kedere ortak oluşunu düşündürür. “Şeb” gece, “dem” nefes anlamındadır.

Sevgili geldiğinde gönlün bülbülü gül gibi sevinir; gittiğinde âşığın bağrında lale gibi yaralar bırakır. Sevgili yokken bahçeler de güzelliğini yitirip “külhan” gibi görünür; kül, yanan şeylerden artakalan toz maddedir. Son beyitte Mihrî, ayrılık yarasıyla tükenmek üzere olduğunu, sevgilinin kavuşmasınınsa bu yaraya “merhem” olduğunu söyler. Merhem, deriye sürülen bir ilaçtır. Şiirin ana duygusu, kavuşma sevincinin ve ayrılık acısının yoğunluğudur.