İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Gazel ('-â seni' redifli)

Nedim · Nedim kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Mest-i nâzım kim büyütdü böyle bî-pervâ seni Kim yetiştirdi bu gûne servden bâlâ seni Bûydan hoş rengden pâkîzedir nâzik tenin Beslemiş koynunda gûyâ kim gül-i ra'nâ seni Güllü dîbâ giydin ammâ korkarım âzâr eder Nâzenînim sâye-i hâr-ı gül-i dîbâ seni Bir elinde gül bir elde câm geldin sâkiyâ Kangısın alsam gülü yâhud ki câmı yâ seni Sandım olmuş ceste bir fevvâre-i âb-ı hayât Böyle gösterdi bana ol kadd-i müstesnâ seni Sâf iken âyîne-i endâmdan sînem dirîğ Almadım bir kerrecik âgûşa ser-tâ-pâ seni Ben dedikçe böyle kim kıldı Nedîm'i nâ-tüvân Gösterir engüşt ile meclisdeki mînâ seni

Şiir açıklaması

Nedim’in gazeli, sevgilinin güzelliğini ve ona duyulan hayranlığı anlatır. Şair onu servi boylu, gül gibi renkli ve narin tenli göstererek över. Sevgilinin eşsiz boyunu “fevvâre-i âb-ı hayât”a benzetir; fevvâre, fıskiye demektir. Bu imge, sevgilinin görünüşünün şairde uyandırdığı canlı ve etkileyici izlenimi anlatır.

Gül, kadeh, ayna ve gölge imgeleri şiirde güzellik ve meclis havasını öne çıkarır. Bir elinde gül, ötekinde kadehle gelen sâki karşısında şair hangisini seçeceğini bilemez; sevgiliye duyduğu hayranlık, ikisini de arzulamasına yol açar. “Sâye” gölge, “amma” ama anlamındadır. Şair, sevgiliyi kucaklayamamış olmanın üzüntüsünü dile getirirken ona kavuşma özlemini ve aşk karşısındaki güçsüzlüğünü de anlatır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

saye
Gölge
amma
ama
ser
baş
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
fevvare
Fıskiye

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)