İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Gazel ('-anımız vardır' redifli)

Nedim · Nedim kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Murâdın anlarız ol gamzenin iz'ânımız vardır Belî söz bilmeziz ammâ biraz irfânımız vardır O şûhun sunduğu peymâneyi reddetmeziz elbet Anınla böylece ahd etmişiz peymânımız vardır Münâsibdir sana ey tıfl-ı nâzım hüccetin al gel Beşiktaş'a yakın bir hâne-i vîrânımız vardır Elin koy sîne-i billûra rahm et âşıka zîrâ Beyâz üzre bizim de pençe bir fermânımız vardır Güzel sevmekte zâhid müşkilin var ise bizden sor Bizim ol fende çok tahkîkimiz itkânımız vardır Kuçup her şeb miyânın cânına cân katmada ağyâr Behey zâlim sen insâf et bizim de cânımız vardır Sıkılma bezme gel bîgâne yok da'vetlimiz ancak Nedîmâ bendeniz var bir dahı sultânımız vardır

Şiir açıklaması

Bu gazelde konuşan âşık, sevgilisine karşı hem bağlılığını hem de kendine güvenini nükteli bir dille anlatır. “Söz bilmeziz ammâ biraz irfânımız vardır” derken, çok konuşmasa da sevgilinin niyetini anlayacak bir kavrayışı olduğunu ileri sürer. Sevgilinin sunduğu kadehi reddetmeyeceğini, bunun için aralarında bir söz bulunduğunu söyler. Beşiktaş yakınındaki viran ev ve beyaz göğüsteki pençe izine ilişkin sözler, aşkın kişisel ve oyunbaz anlatımını güçlendirir.

Şair, güzeli sevme konusunda deneyimli olduğunu öne sürerken zahide de seslenir. “Her şeb” ifadesindeki şeb, gece demektir; ağyar ise verilen sözlük anlamıyla ellerdir. Âşık, başkalarının sevgiliye yakınmasından yakınarak “bizim de cânımız vardır” der ve insafa çağırır. Son beyitte meclise davet bekler; Nedim’in de orada olduğunu, ayrıca bir sultanlarının bulunduğunu söyler. Şiirin ana duygusu aşk ve kıskançlık; öne çıkan düşüncesi ise âşığın da ilgi ve adalet beklediğidir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

insaf
acımaya, vicdana veya mantığa dayanan adalet
pençe
yırtıcı hayvanların ön ayaklarının parmaklarıyla tırnakları
amma
ama
ağyar
eller
şeb
gece
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
böylece
tam böyle, bu biçimde
sıkılma
Sıkılma işi
bizden
Bizim tarafımızda olan (kimse)

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)