Şiir
Gazel ('-anımız vardır' redifli)
Şiir açıklaması
Bu gazelde konuşan âşık, sevgilisine karşı hem bağlılığını hem de kendine güvenini nükteli bir dille anlatır. “Söz bilmeziz ammâ biraz irfânımız vardır” derken, çok konuşmasa da sevgilinin niyetini anlayacak bir kavrayışı olduğunu ileri sürer. Sevgilinin sunduğu kadehi reddetmeyeceğini, bunun için aralarında bir söz bulunduğunu söyler. Beşiktaş yakınındaki viran ev ve beyaz göğüsteki pençe izine ilişkin sözler, aşkın kişisel ve oyunbaz anlatımını güçlendirir.
Şair, güzeli sevme konusunda deneyimli olduğunu öne sürerken zahide de seslenir. “Her şeb” ifadesindeki şeb, gece demektir; ağyar ise verilen sözlük anlamıyla ellerdir. Âşık, başkalarının sevgiliye yakınmasından yakınarak “bizim de cânımız vardır” der ve insafa çağırır. Son beyitte meclise davet bekler; Nedim’in de orada olduğunu, ayrıca bir sultanlarının bulunduğunu söyler. Şiirin ana duygusu aşk ve kıskançlık; öne çıkan düşüncesi ise âşığın da ilgi ve adalet beklediğidir.
Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Metindeki kelimelerin anlamları
- insaf
- acımaya, vicdana veya mantığa dayanan adalet
- pençe
- yırtıcı hayvanların ön ayaklarının parmaklarıyla tırnakları
- amma
- ama
- ağyar
- eller
- şeb
- gece
- her
- önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
- böylece
- tam böyle, bu biçimde
- sıkılma
- Sıkılma işi
- bizden
- Bizim tarafımızda olan (kimse)
Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)