Şiir

Sinede Evvel Ne Muhrik Arzular Vâr İdi

Sînede evvel ne muhrik ârzûlar var idi Lebde ser-keş âhlar âteşli hûlar var idi Böyle bî-hâlet değildi gördüğüm sahrâ-yı aşk Anda mecnûn bîdler dîvâne cûlar var idi Ben bugün bir nev-bahâr-ı hüsn ü ân seyr eyledim Tarf-ı destârında sünbül gibi mûlar var idi Sen yine bir nev-niyâz âşık mı peydâ eyledin Kûyuna yer yer dökülmüş âb-ı rûlar var idi Ey Nedîm ey bülbül-i şeydâ niçün hâmûşsun Sende evvel çok nevâlar güft ü gûlar var idi

Şiir açıklaması

Şiirde Nedîm, geçmişteki aşk coşkusunu bugünkü suskunluğuyla karşılaştırır. İlk beyitte gönülde yakıcı arzuların, dudaklarda ateşli iç çekişlerin bulunduğunu söyler. Aşk sahrası eskiden duygusuz bir yer değildir; “mecnun” söğütler ve çılgın dereler, doğayı âşığın taşkın hâline ortak eder. Sözlükte “sahra” çöl ya da badiye, “hâlet” durum, “nev” ise çeşit, cins veya tür anlamındadır.

Şair, güzelliğin yeni baharını seyrettiğini ve sarığın ucunda sümbüle benzeyen saçlar gördüğünü anlatır. Sevgilinin mahallesine dökülmüş “âb-ı rû” imgesi, âşıkların gözyaşlarını ve aşkın izlerini düşündürür. Son bölümde Nedîm kendisine “bülbül” diye seslenip neden sustuğunu sorar; eskiden söylediği nağmeleri ve sohbetleri hatırlatır. Şiirin ana duygusu, eski aşk heyecanına ve şiir sesinin canlılığına duyulan özlemdir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

hâlet: durum
nev: çeşit, cins, tür
sahra: yerküre'de yer alan ana biyom tiplerinden birisi, çöl, badiye
ser: baş
âşık: Bir kimseye veya bir şeye karşı aşırı sevgi ve bağlılık duyan, vurgun, tutkun kimse.
ben: (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)