İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Hele İd Oldu Ol Gül-gonce Handân Olduğun Gördük

Nedim · Nedim kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Hele îd oldu ol gül-gonce handân olduğun gördük Demâg-ı telh-kâmın şekkeristan olduğun gördük O sîm endâmı aldık halka-î ağûuşa bir kerre O elmâsın hele zîb-i nigin-dân olduğun gördük Meh ü mihrin senin olsun felek biz îd-gehlerde Hilâl ebrûların hurşîd-i tâbân olduğun gördük O kâfir-beççe bir peymâne sahbâ sundu kim alıp Derûn-i lâleden âteş fürûzân olduğun gördük Niyâz ü nâz ü nûş ü bahş ü ibrâm-ı kenâr ü bûs... Bugün meclisde zevkin böyle tûfân olduğun gördük Yalan olmaz o şûhun görmedik mey içtiğin ammâ Bir iki kerrecik hem-bezm-i mestân olduğun gördük Gülistân görmedik gül kokmadık ammâ ruhün meyden Gül-ender-gül gülistân-der-gülistân olduğun gördük Bi-hamdillâh yine kilk-i Nedîmâ-yı sühân-sâzın Gazel-perdâz-ı bezm-i sadr-ı zî-şân olduğun gördük

Şiir açıklaması

Bu gazel, bayram gününde sevgiliyle kavuşmanın ve bir mecliste yaşanan coşkunun sevincini anlatır. Şair, sevgilinin güzelliğini gül, elmas, ay ve güneş imgeleriyle yüceltir; onunla bir arada olmayı, bekleyişin ardından gelen tatlı bir mutluluk gibi sunar. Gül goncasının açılması ve içte ateşin parlaması da bu sevinci ve heyecanı belirginleştirir.

Şair, sevgilinin kendisine bir peymane, yani içki bardağı sunduğunu ve meclisteki zevkin taşkın bir hâl aldığını söyler. “Meh” ay demektir; sevgilinin hilal biçimindeki kaşları ve parlaklığı, gök cisimleriyle kurulan benzetmeler içinde anılır. “Amma” sözü ise “ama” anlamındadır. Son beyitte Nedim, şiir söyleyen kaleminin yeniden gazel kurduğunu belirterek bu neşeli anlatımı kendi şairliğiyle tamamlar. Genel olarak şiirin ana duygusu, sevgilinin güzelliğiyle ve onunla geçirilen bayram meclisiyle duyulan mutluluktur.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

gazel
Divan edebiyatında 5-10 beyit arasında değişen, ilk beytinin dizeleri birbiriyle, sonraki beyitlerinin ikinci dizeleri birinci beyitle uyaklı, genellikle lirik konularda yazılan nazım biçimi.
kenar
bir şeyin, bir yerin bitiş kısmı veya yakını, kıyı, yaka
meh
Ay.
peymane
içki bardağı
amma
ama

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)