Gerçi Gencîne-i Âlemde Cevahir Bulunur

Nâbi, şiirde gerçek değerin ve bilgeliğin herkeste bulunmadığını vurgular. “Âlem hazinesinde mücevher bulunur” derken, kişinin özündeki cevherin seyrek olduğunu anlatır. Bir şehirde bilge birini aramak, her köyde yiğitler bulmaktan daha değerlidir. Böylece bilgelik ile yiğitlik arasında bir karşılaştırma kurar.

Şiirin devamında insanın gönlünün düşüncelerden arınmadığı, rahatlık düşüncesinin her zaman akla gelmediği söylenir. “Gam” tasa, kaygı ve üzüntüdür; şaire göre neşeyi kalbe alıştırmak zordur, çünkü gam her an gelebilir. Umutlar gökten yağmur gibi yağsa da talihi kötü olan kişi yine eli boş ve kayıpta kalabilir. Son bölümde Nâbi, anlatılması güç anlamlar yoksa eski sözlerin de elinde bulunduğunu belirtir. Şiirin genel düşüncesi, içsel erdemin nadir olduğu ve insanın kaygı ile talih karşısında sınandığıdır.