İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Târîh-i Çeşme-i Şehzâde Sultân Bâyezîd Der-Üsküdâr

Nedim · Nedim kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Şehriyâr-ı yem-himem Sultân Ahmed kim onun Hidmet-i dergâhına şâyeste Hârûnü’r-Reşîd Üsküdârı eyledi iğnâ sehâb-ı re’feti Eyleyüp icrâ onun her sûyuna cûy-ı cedîd Hak Te‘âlâ cümle evlâdiyle ol şâhenşehin Eyleye günden güne ikbâl ü iclâlin mezîd Böyle tahrîr eyledi târîhini onun Nedîm Pâk rûşen çeşme-i zîbâ-yı Sultân Bâyezîd 1141 (1728-29)

Şiir açıklaması

Bu şiir, başlığında belirtildiği üzere Üsküdar’daki Şehzade Sultan Bayezid çeşmesini konu alan bir tarih manzumesidir. Nedim, Sultan Ahmed’i “şehriyar”, yani hükümdar diye anar; onun cömertliğinin Üsküdar’ı zenginleştirdiğini ve her yönüne yeni su akışları ulaştırdığını anlatır. “Şehâb-ı re’feti” (merhamet bulutu) imgesi, bu iyiliği bereket getiren yağmur gibi düşündürür. Harunü’r-Reşid’in bile Ahmed’in dergâhına hizmet etmeye layık olduğunu söyleyerek hükümdarı yüceltir.

Ardından şair, Tanrı’ya Sultan Ahmed’in ve bütün evlatlarının ikbalinin ve yüceliğinin artması için dua eder. Bu dinî ifade, hükümdar ailesi için iyi dilek bildirir. Son beyitte Nedim, çeşmenin adını ve 1141 tarihini kaydeder; metinde bu tarih 1728-29 olarak karşılanmıştır. Böylece şiir, çeşmeyi su ve bereket imgeleriyle överken tarihini de bildirir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

icra
bir müzik eserini oluşturan notaları sese çevirme
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
şehriyar
Padişah, hükümdar

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)