“İyiliksever ve her şeye gücü yeten bir Tanrı'nın, İchneumonidae familyasını tırtılların canlı bedenleri içinde beslenmeleri ya da bir kedinin farelerle oynaması gibi şeyleri bilinçli olarak tasarlamış olacağına kendimi inandıramıyorum.”

Darwin, bu sözünde doğadaki acı ve zulüm görünümlerinin, iyiliksever ve her şeye gücü yeten bir yaratıcı fikriyle nasıl bağdaştırılabileceği sorusunu dile getiriyor. Yaban arılarının larvalarını canlı tırtılların içine bırakması ve kedilerin avlarıyla oynaması, doğada acının bilinçli bir amaçla yaratılmış olabileceği düşüncesini onun için güçleştiriyor.

Bu, Darwin'in evrim kuramının doğa gözlemleriyle birlikte geliştirdiği daha geniş bir sorgulamanın parçasıdır. Doğadaki acının varlığı, dönemin doğal teoloji anlayışına karşı ciddi bir sorun oluşturuyordu. Darwin'in yaklaşımı, doğayı ahlaki değil, mekanik ve tarihsel süreçlerle açıklama yönündedir; acının bu süreçlerin etkisi olduğunu düşünür.

Bugün bu söz, evrim düşüncesinin din ve felsefe ile kesiştiği noktada hâlâ güncel bir tartışmayı özetler: Doğadaki acı ve vahşet, evrenin ahlaki yapısı hakkında bize ne söyler? Darwin bu soruya kesin bir yanıt vermez, ancak kolay uzlaşmacı açıklamalara karşı şüpheci bir tutumun ifadesi olarak durur.

Bu söz, Darwin'in Harvard botanikçisi Asa Gray'e 22 Mayıs 1860 tarihli mektubundan alınmıştır. Dönem, Türlerin Kökeni'nin 1859'da yayımlanmasının hemen sonrasıdır ve Darwin, kitabına yöneltilen dinsel ve bilimsel itirazlarla yoğun biçimde karşı karşıyadır. Mektupta Gray ile doğal seçilim, tasarım ve teoloji üzerine sürekli tartışmasının bir parçası olarak bu itirazını dile getirir; özellikle doğada gözlemlenen acının yaratıcının iyiliği fikriyle uyuşmadığını belirtir.