İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Algılayan özneden bağımsız bir dış dünyanın var olduğuna inanç, tüm doğa biliminin temelinde yatar.”

— Albert Einstein (1879 – 1955)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Almanca aslı

Der Glaube an eine vom wahrnehmenden Subjekt unabhängige Außenwelt liegt aller Naturwissenschaft zugrunde.

Ne anlatıyor?

Einstein bu sözde, doğa bilimlerinin üzerine kurulduğu en temel varsayımı dile getiriyor: Bizden, yani gözlemleyen ve algılayan özneden bağımsız olarak var olan bir dış dünya vardır. Bu, sıradan bir ifade gibi görünse de felsefi açıdan oldukça güçlü bir önermedir; çünkü algılarımızın bize her zaman gerçekliği olduğu gibi göstermediğini bilsek de bilim, incelenebilir, düzenli ve nesnel bir gerçekliğin var olduğu kabulüyle ilerler.

Newton fiziğinden Maxwell'in elektromanyetizma kuramına kadar klasik fiziğin büyük başarıları bu gerçekçi temele dayanır. Einstein, kendi görelilik kuramlarını geliştirirken de gözlemcinin konumunun ölçümleri etkilediğini göstermiş, ancak bu durumun bağımsız bir fiziksel gerçekliğin varlığını ortadan kaldırmadığını savunmuştur. Ona göre bilim, öznenin özel durumundan bağımsız yasalara ulaşmayı hedefler.

Söz, bilimin felsefi temeline dair bir hatırlatma niteliğindedir. Bilimsel yöntem, gözlem ve deney yoluyla işlese de bu yöntemin anlamlı olabilmesi için incelenen düzenli bir gerçekliğin var olduğu ön kabulüne ihtiyaç duyar.

Hangi bağlamda söylendi?

Einstein bu sözü, James Clerk Maxwell'in fiziksel gerçeklik düşüncesinin evrimine etkisi üzerine 1931'de yazdığı bir metinde ifade etmiştir. Metin, elektromanyetizma kuramının bilimsel dünya görüşüne katkısını ele alırken, Einstein bilimin felsefi dayanaklarına da değinmektedir.

Kaynak

  • Eser: 1930s
  • Künye: From "Maxwell's Influence on the Evolution of the Idea of Physical Reality," 1931. Available in Einstein Archives: 65-382
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Albert_Einstein
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler