Ünlü söz
“Siyasi aritmetiğe pek güvenim yoktur ve bu hesaplamaların hiçbirinin kesinliğini garanti etmek istemem.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
İngilizce aslı
I have no great faith in political arithmetic, and I mean not to warrant the exactness of either of these computations.
Ne anlatıyor?
Adam Smith burada döneminin politik aritmetik adı verilen niceliksel analiz yöntemlerine duyduğu kuşkuyu dile getiriyor. Politik aritmetik, nüfus, gelir, ticaret hacmi gibi büyüklükleri sayısal olarak tahmin etmeye çalışan erken dönem istatistiksel yaklaşımların adıydı. Smith, elindeki verilerin yetersizliğini ve hesaplamaların belirsizliğini bildiği için, sunduğu rakamların kesin doğrular olarak alınmaması gerektiğini açıkça belirtir. Bu ifade, Smith'in entelektüel dürüstlüğünün bir göstergesidir. Kendi kullandığı verileri bile mutlak gerçekler olarak sunmaktan kaçınır; okuyucusunu sayısal iddialara karşı ihtiyatlı olmaya çağırır. Smith, ekonominin insan davranışlarına dayanan karmaşık bir alan olduğunu ve mevcut ölçüm araçlarının bu karmaşıklığı tam olarak yakalayamayacağını bilir. Sözün güncel değeri, istatistik ve ekonomik göstergelerin kamuoyunda nasıl kullanıldığına dair uyarıcı niteliğindedir. Smith, rakamların arkasındaki varsayımların ve ölçüm hatalarının farkında olmanın önemini vurgular. Kesinlik iddiası taşıyan her hesaplamaya eleştirel yaklaşmak, bilgiye dayalı karar almanın temel koşuludur.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: Book IV
- Künye: Chapter V, p. 577.
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Adam_Smith
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Emek, ilk fiyattı; her şey için ödenen asıl satın alma bedeliydi. Dünyanın bütün zenginliği başlangıçta altınla ya da gümüşle değil, emekle satın alınmıştır; ve ona sahip olanlar ile onu yeni ürünlerle değiştirmek isteyenler için değeri, tam olarak onun satın almalarını ya da yönetmelerini sağlayabildiği emek miktarına eşittir.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“İmalattaki sırlar, ticaretteki sırlardan daha uzun süre saklanabilir.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Kamu, çok küçük bir masrafla, halkın neredeyse tamamının eğitimin en temel kısımlarını edinme zorunluluğunu kolaylaştırabilir, teşvik edebilir ve hatta bu zorunluluğu dayatabilir.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Bilim, uzay ve zamandaki şeylerin ve olayların karşılıklı bağlantısını belirleyen genel kurallar koymaya çalışır. Bu kurallar ya da doğa yasaları için genel ve istisnasız bir geçerlilik talep edilir – kanıtlanmaz.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)
“Ancak fiziğin alan kavramına, yani sürekli yapılara dayandırılamamasını kesinlikle mümkün görüyorum. O zaman kütleçekim teorisi dahil bütün hayal şatomdan geriye hiçbir şey kalmaz.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)
“Kuantum mekaniği çok saygı uyandırıcıdır. Ama içimden bir ses bunun asıl doğru olmadığını söylüyor. Bu teori çok şey sağlıyor, ama bizi İhtiyar'ın sırrına pek yaklaştırmıyor. Her hâlükârda ben, onun zar atmadığından eminim.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)