“Ey ölüm, ölüm! Her gün böyle çağrıldığın halde neden bir türlü gelemiyorsun?”

Bu söz, dayanılmaz acılar içindeki insanın ölümü bir kurtuluş olarak görmesini dile getirir. Konuşan kişi, her gün ölümü çağırmasına rağmen ölümün bir türlü gelmemesinden yakınır. Ölüm, korkulacak bir son değil; aksine, bitmek bilmeyen ızdırabın nihai çözümü olarak arzulanır. Çağrıldığı halde gelmeyen ölüm imgesi, acının sürekli yenilenen varlığıyla ölümün uzaklığı arasındaki tezat üzerine kuruludur.

Antik Yunan düşüncesinde ölüm, çoğu zaman bir yok oluş ya da gölgeler diyarına geçiş olarak tasavvur edilirdi. Burada ise ölüm, fiziksel acının sona ermesi anlamına gelir. Sofokles, izleyiciye insanın çaresizlik anında ölümü nasıl bir sığınak gibi görebileceğini gösterir. Bu, karamsarlıktan çok, insan ruhunun sınır durumlarındaki gerçekçi bir portresidir.

Bugünün okuru için bu söz, ancak çok ağır acılar çeken birinin söyleyebileceği bir cümle olarak anlam kazanır. Modern tıp ve ağrı yönetimi çağında bile, dayanılmaz ıstırap karşısında insanın ölümü düşünmesi, edebiyatın ve felsefenin hâlâ yüzleştiği temel bir insanlık durumudur.

Sofokles'in Philoktetes tragedyasında, yılan ısırığı sonucu iyileşmeyen bir yarası olan Philoktetes, yarasının verdiği dayanılmaz acı nöbetleri sırasında bu sözleri söyler. Yıllarca Lemnos adasında tek başına terk edilmiş halde yaşayan Philoktetes, hastalığı ve yalnızlığı yüzünden tükenmiştir. Acı nöbeti geçerken ya da şiddetlendiği sırada ölümü çağırır. Bu sözler, eserin acı ve terk edilmişlik temasını en güçlü biçimde yansıtan anlardan biridir.