İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Ben ise bilge birinden söz alıp onu ölçülü biçimde kabul etmek dışında, kısa bir süreliğine edinilenden fazla hiçbir şey bilmiyorum.”

— Sokrates (MÖ 470 – MÖ 399)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

ἐγὼ δὲ οὐδὲν ἐπίσταμαι πλέον πλὴν βραχέος, ὅσον λόγον παρ᾽ ἑτέρου σοφοῦ λαβεῖν καὶ ἀποδέξασθαι μετρίως.

Ne anlatıyor?

Sokrates'in bu sözü, onun meşhur bilgelik anlayışının özünü yansıtır: Gerçek bilgiye sahip olma iddiası yerine, başkalarının söylediklerini dikkatle dinleyip değerlendirmeye dayanan bir alçakgönüllülük. Kendi bilgisinin kapsamını dar tutarak, ancak başka bir bilgeden gelen düşünceyi ölçülü bir şekilde kabul edebileceğini söyler. Burada "ölçülü biçimde" ifadesi, eleştirel bir mesafeyi de içerir: Sokrates, söyleneni olduğu gibi benimsemez, tartarak alır.

Bu tutum, onun diyalektik yöntemiyle doğrudan bağlantılıdır. Sokrates bilgiyi kendinde toplanmış bir mülk gibi görmez; bilgi, karşılıklı konuşmada, sorgulamada ve birlikte düşünmede ortaya çıkar. Bu nedenle kendisini bilge ilan etmekten kaçınır ve sürekli olarak başkalarını dinlemeye, onların görüşlerini test etmeye açık kalır. Buradaki alçakgönüllülük, bilgiyi küçümsemek değil, dogmatizme karşı bir tür entelektüel dürüstlüktür.

Günümüzde bu söz, kesin yargılara kolayca kapılmanın hâkim olduğu bir çağda, sorgulayıcı ve mütevazı bir öğrenme tutumunun değerini hatırlatır. Bilgiyi sahiplenmek yerine deneyimlerden ve başkalarının düşüncelerinden ölçülü biçimde yararlanma fikri, hem bireysel gelişim hem de toplumsal diyalog için hâlâ önemli bir ilkedir.

Hangi bağlamda söylendi?

Söz, Platon'un Theaitetos diyaloğunda (161b) geçer. Sokrates burada genç matematikçi Theaitetos'la bilgi üzerine konuşurken, kendi yöntemini ve bilgi karşısındaki konumunu tarif eder. Bu ifade, onun doğurtma yöntemini ve bilgiyi başkalarıyla birlikte araştırma anlayışını ortaya koyan bağlamın bir parçasıdır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler