“O halde, dedim, Iskhomakhos, soru sormak öğretmenin ta kendisi midir? Zira senin bana her bir şeyi nasıl sorduğunu kavrayıverdim: Beni bildiğim şeyler üzerinden yönlendirip, onlara benzer olan ve bilmediğimi sandığım şeyleri göstererek, bunları da bildiğime beni ikna ediyorsun, öyle değil mi?”

Bu pasaj, Sokrates'in meşhur doğurtma (maieutike) yönteminin özünü ifade eder. Sokrates, Iskhomakhos'a sorduğu soruların aslında bir tür öğretme eylemi olduğunu fark eder. Ona göre öğretme, bilgiyi doğrudan aktarmak değil, kişinin zaten sahip olduğu bilgiyi ona fark ettirmektir. Soru sormak, muhatabı kendi bilgi birikiminden hareketle yeni kavrayışlara yönlendirir. Bu yöntem, Sokrates'in cehalet itirafıyla başlar: O, bildiğini sanan kişilere sorular sorarak bildiklerini sandıkları şeyin aslında ne kadar sınırlı olduğunu gösterir; ama aynı zamanda derinlerde sahip oldukları gizli bilgiyi de gün yüzüne çıkarmaya çalışır.

Burada öğrenme, keşfetme ve hatırlama süreci olarak betimlenir. Sokrates'in anası bir ebeydi ve o da kendini fikir doğurtan bir ebe gibi tanımlar: Kendisi bilgiyi doğurmaz, ama başkalarının içinde taşıdığı düşünceleri doğurmasına yardımcı olur. Bu pasaj, Sokratesçi eğitimin pasif bir dinleme değil, aktif bir sorgulama ve ortak akıl yürütme süreci olduğunu gösterir. Bugün eğitimde sıkça vurgulanan eleştirel düşünme, yapılandırmacı öğrenme ve rehberlik eden öğretmen anlayışının kökenleri bu yaklaşımda bulunabilir.

Bu söz, Ksenophon'un Oeconomicus adlı eserinin on dokuzuncu bölümünde geçer. Eser, Sokrates'in Kritobulos ile sohbetini ve Iskhomakhos adlı deneyimli bir çiftçiyle yaptığı konuşmayı içerir. Sokrates burada tarım ve yöneticilik konularını tartışırken, kullandığı soru-yanıt yönteminin etkisini fark eder ve bu yöntemi açıkça dile getirir.