“Bütün mutlu aileler birbirine benzer; her mutsuz aile ise kendine özgü bir biçimde mutsuzdur.”

Tolstoy'un en çok bilinen cümlelerinden biri olan bu söz, 'Anna Karenina' romanının açılış cümlesidir ve bütün eserin temel izleklerinden birini özetler. Mutlu ailelerin birbirine benzemesi, mutluluğun belirli ortak koşullara dayandığını ima eder: güven, sevgi, anlayış ve uyum gibi öğeler farklı ailelerde benzer biçimlerde görünür. Buna karşılık mutsuzluğun sayısız biçimi vardır; çünkü her ailenin çatışması, kendi bireylerinin karakterlerinden, geçmişlerinden ve hayal kırıklıklarından doğar.

Bu cümle, romanın merkezindeki farklı evlilikleri ve ilişkileri anlamak için bir anahtar niteliği taşır. Aynı toplumsal çevrede yaşayan aileler, dışarıdan benzer koşullara sahip görünse de içlerindeki mutsuzluk bambaşka yollara sapar. Tolstoy böylece okuru, aile mutluluğunu yalnızca servet, statü ya da toplumsal onayla açıklayan yüzeysel bakıştan uzaklaştırır.

Sözün kalıcılığı, gündelik yaşamdaki karmaşık aile ilişkilerine dair yalın ama derin bir gözlemi ifade etmesinden gelir. Mutluluğun ortak bir denge hali olduğunu, mutsuzluğun ise her seferinde yeniden ve tek başına yaşandığını anlatır.

Lev Tolstoy'un 1875-1877 yıllarında yayımlanan 'Anna Karenina' romanının birinci bölümünün ilk cümlesidir. Roman, 19. yüzyıl Rus aristokrasisinde evlilik, aşk, aldatma ve toplumsal baskı temalarını işler. Bu açılış cümlesi, romandaki farklı aile ilişkilerinin karşılaştırmalı anlatısına zemin hazırlar.