Oscar Wilde

Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde, 16 Ekim 1854'te Dublin'de doğmuş İrlandalı oyun yazarı, romancı, kısa öykücü ve şairdir. İğneli üslubuyla geç Victoria dönemi Büyük Britanya'sının en başarılı ve ünlü yazarları arasına girmiştir. Yaşamının ilerleyen döneminde bir dava sonucu fiili livata ve ahlaksızlıktan suçlu bulunarak büyük bir düşüş yaşamış, doğduğu çevreyle tam bir zıtlık içinde Paris'te fakir bir otel odasında hayatını kaybetmiştir.

Babası İrlanda'nın tanınmış göz cerrahlarından Sir William Wilde, annesi ise başarılı bir yazar ve genç İrlandalı devrimcilere örnek gösterilen şair Jane Francesca Wilde'dı. Babası 1864'te tıp bilimine hizmetleri nedeniyle şövalye unvanı almıştı. Aile, Haziran 1855'te lüks bir bölgeye taşındı. Annesi burada cumartesi akşamları Sheridan Le Fanu, Samuel Lever, George Petrie, Isaac Butt ve Samuel Ferguson gibi dönemin önemli isimlerini ağırladığı toplantılar düzenlerdi. Wilde dokuz yaşına kadar evde eğitim gördü, ardından Portora Kraliyet Okulu'na kaydoldu.

Portora'dan mezun olduktan sonra 1871'den 1874'e kadar Dublin'deki Trinity Koleji'nde öğrenim gördü. Bu dönemde edebiyata ve estetiğe yönelik ilgisi belirginleşmeye başladı. Trinity'deki eğitiminin ardından eğitimine devam ederek dönemin entelektüel çevrelerinde kendine yer edindi. Estetik akımın etkili bir temsilcisi olarak sanatın toplumsal ahlaktan bağımsız olması gerektiğini savunan görüşleri ve gösterişli kişisel üslubuyla tanınmaya başladı.

Oscar Wilde, edebiyat kariyeri boyunca şiir, roman, öykü, deneme ve tiyatro oyunları gibi farklı türlerde eserler verdi. Nükteli ve eleştirel anlatımıyla Victoria dönemi toplumunun ikiyüzlülüklerini, toplumsal normlarını ve ahlak anlayışını ustalıkla hicvetti. Oyunları sahne sanatına getirdiği zarif diyaloglar ve toplumsal eleştirilerle dönemin tiyatro seyircisi üzerinde kalıcı bir etki bıraktı.

Yaşamının son döneminde açılan bir dava sonucunda fiili livata ve ahlaksızlık suçlamalarıyla yargılandı ve suçlu bulundu. Bu mahkûmiyet, onun toplumsal konumunu ve itibarını büyük ölçüde yitirmesine yol açtı. Cezasının ardından doğduğu ortamdan tamamen uzaklaştı ve 30 Kasım 1900 tarihinde Paris'in 6. bölgesinde, yoksulluk içinde bir otel odasında öldü.

Oscar Wilde, ardında bıraktığı eserler ve dönemin değerlerine yönelttiği eleştirel bakış açısıyla edebiyat tarihinde iz bırakmış; estetik kuramı, zekâ dolu dili ve toplumsal hicivleriyle sonraki kuşakları etkilemeye devam etmiştir.